Bộ Dân tộc và Tôn giáo tổ chức Hội nghị tổng kết công tác xây dựng dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi)

Toàn cảnh Hội nghị

Tham dự Hội nghị có các Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo: Y Vinh Tơr và Nông Thị Hà; đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương; đại diện lãnh đạo các vụ, đơn vị thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo; các chuyên gia, nhà khoa học cùng thành viên Ban soạn thảo, Tổ biên tập dự án Luật.

Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung và Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Triệu Thế Hùng chủ trì hội nghị

Hội nghị nhằm đánh giá toàn diện kết quả công tác tham mưu xây dựng, hoàn thiện dự án Luật; làm rõ những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm; đồng thời xác định các nhiệm vụ trọng tâm để tổ chức triển khai thi hành Luật trong thời gian tới.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Hoàn thành khối lượng công việc lớn trong thời gian ngắn

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung cho biết, qua hơn 8 năm thi hành, Luật tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016 đã tạo hành lang pháp lý cho các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo, góp phần bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung phát biểu tại Hội nghị

Tuy nhiên, yêu cầu phát triển mới của đất nước, sự chuyển biến của đời sống tín ngưỡng, tôn giáo, quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, xây dựng chính quyền địa phương hai cấp, cải cách thủ tục hành chính và đẩy mạnh chuyển đổi số đặt ra yêu cầu sửa đổi, hoàn thiện toàn diện Luật.

Thực hiện nhiệm vụ được Chính phủ giao, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã khẩn trương ban hành kế hoạch; thành lập Ban soạn thảo, Tổ biên tập; phối hợp với các ban, bộ, ngành, địa phương xây dựng hồ sơ chính sách và hồ sơ dự án Luật theo đúng trình tự, thủ tục.

Trong quá trình xây dựng dự án Luật, Bộ đã tổ chức tổng kết việc thi hành Luật năm 2016; rà soát các chủ trương của Đảng, hệ thống pháp luật và điều ước quốc tế có liên quan; tổ chức các hội thảo, lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức tôn giáo, chuyên gia, nhà khoa học và đối tượng chịu sự tác động trực tiếp.

Ngày 10/2/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 24/NQ-CP, thông qua 4 chính sách của Luật, gồm: xác lập nguyên tắc, trách nhiệm khi thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; phân quyền, phân cấp; bổ sung các biện pháp quản lý nhà nước; đơn giản hóa thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo.

Thực hiện chủ trương đẩy mạnh phân cấp, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã tham mưu chuyển 8 thẩm quyền, thủ tục hành chính trong dự thảo Luật từ Bộ xuống UBND cấp tỉnh, bảo đảm cấp Bộ thực hiện không quá 30% tổng số thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo.

Với sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, lãnh đạo Chính phủ và sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan liên quan, dự án Luật đã được trình Quốc hội đúng thời hạn, bảo đảm tiến độ và chất lượng.

Ngày 23/4/2026, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Tín ngưỡng, tôn giáo số 07/2026/QH16. Luật gồm 9 chương, 61 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027, thay thế Luật tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016.

Nhiều điểm mới đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Theo báo cáo trung tâm tại Hội nghị, một trong những điểm mới quan trọng của Luật là lần đầu tiên thiết lập khuôn khổ pháp lý đối với hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng.

Ông Vũ Hoài Bắc, Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ báo cáo tại Hội nghị

Luật quy định nguyên tắc, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân khi thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; trách nhiệm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền và tổ chức, doanh nghiệp có mạng viễn thông trong việc ngăn chặn nội dung vi phạm pháp luật. Quy định này vừa tạo cơ sở bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo trong môi trường số, vừa góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Luật tiếp tục cụ thể hóa yêu cầu phân quyền, phân cấp phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan Trung ương, UBND cấp tỉnh và UBND cấp xã. Việc đưa thẩm quyền giải quyết công việc đến gần cơ sở hơn sẽ góp phần rút ngắn quy trình, nâng cao trách nhiệm của chính quyền địa phương.

Cùng với đó, Luật có nhiều nội dung cải cách thủ tục hành chính, giảm yêu cầu về thành phần hồ sơ; chuyển một số thủ tục từ “đề nghị” sang “đăng ký”, từ “đăng ký” sang “thông báo”; từng bước chuyển từ quản lý nặng về tiền kiểm sang tăng cường hậu kiểm.

Luật cũng đặt ra yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong quản lý nhà nước. Bộ Dân tộc và Tôn giáo đang được giao xây dựng cơ sở dữ liệu về tôn giáo, cơ chế chia sẻ thông tin liên ngành và hạ tầng kỹ thuật phục vụ quản lý.

Tại Hội nghị, các đại biểu đã trao đổi, đánh giá kết quả phối hợp trong quá trình xây dựng dự án Luật; chia sẻ kinh nghiệm về tổng kết thực tiễn, đánh giá tác động chính sách, tham vấn đối tượng chịu tác động, tiếp thu và giải trình ý kiến góp ý.

Các ý kiến thống nhất cho rằng, sự chỉ đạo tập trung, xuyên suốt; cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan chủ trì soạn thảo với các cơ quan của Quốc hội, các bộ, ngành, địa phương; cùng tinh thần chủ động, trách nhiệm của Ban soạn thảo, Tổ biên tập là những yếu tố quan trọng bảo đảm chất lượng và tiến độ của dự án Luật.

Bảo đảm Luật có hiệu lực đồng bộ từ ngày 1/1/2027

Phát biểu kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung ghi nhận và đánh giá cao sự phối hợp, đóng góp trách nhiệm của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, các đại biểu Quốc hội, các ban, bộ, ngành, địa phương, chuyên gia, nhà khoa học và thành viên Ban soạn thảo, Tổ biên tập.

Theo Quyết định số 1382/QĐ-TTg ngày 23/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ, Kế hoạch triển khai thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo xác định 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm: xây dựng Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật; tuyên truyền, phổ biến Luật; tập huấn chuyên sâu, bồi dưỡng nghiệp vụ; rà soát văn bản quy phạm pháp luật có liên quan; xây dựng cơ sở dữ liệu, đẩy mạnh chuyển đổi số; theo dõi, kiểm tra, đôn đốc, sơ kết và tổng kết việc thi hành Luật.

Bộ Dân tộc và Tôn giáo có trách nhiệm giúp Thủ tướng Chính phủ hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra, đôn đốc các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND các tỉnh, thành phố triển khai các nhiệm vụ trong Kế hoạch.

Trước mắt, Bộ đang tập trung xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật. Dự thảo Nghị định sẽ trình Chính phủ trước ngày 15/10/2026, bảo đảm có hiệu lực đồng thời với Luật từ ngày 1/1/2027.

Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung mong muốn các bộ, ngành, địa phương tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Dân tộc và Tôn giáo, bảo đảm tiến độ, chất lượng xây dựng văn bản hướng dẫn và các điều kiện cần thiết để đưa những điểm mới, tinh thần và mục tiêu của Luật sớm đi vào cuộc sống.

Nhân dịp này, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã tặng Bằng khen cho 1 tập thể và 25 cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác xây dựng Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi).

Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung trao Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo cho tập thể Ban Tôn giáo Chính phủ có thành tích xuất sắc trong công tác xây dựng Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi)

Thứ trưởng Y Vinh Tơr trao Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo cho các cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác xây dựng Luật tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi)

Thứ trưởng Nông Thị Hà trao Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo cho các cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác xây dựng Luật tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi)

Hương Huyền