Toàn cảnh Hội thảo

Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung và Tỉnh Ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Nguyễn Cao Sơn đồng chủ trì Hội thảo.

Tham dự Hội thảo có ông Vũ Hoài Bắc, Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, các thành viên Tổ soạn thảo Nghị định; đại diện lãnh đạo Sở Dân tộc- Tôn giáo/Sở Nội vụ 34 tỉnh, thành phố.

Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung phát biểu khai mạc Hội thảo

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung cho biết, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo số 07/2026/QH16 được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 23/4/2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027. Khoản 3 Điều 60 của Luật giao Chính phủ quy định chi tiết nội dung của 34 điều và các biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật.

Thực hiện nhiệm vụ được Chính phủ giao, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã khẩn trương xây dựng hồ sơ dự thảo Nghị định. Đây là nhiệm vụ có khối lượng công việc lớn, nhiều nội dung mới, khó, trong khi thời gian thực hiện gấp; dự thảo Nghị định phải được trình Chính phủ trước ngày 15/10/2026.

Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung nhấn mạnh, Hội thảo là dịp để cơ quan soạn thảo trực tiếp lắng nghe những ý kiến tâm huyết, trách nhiệm, thẳng thắn từ các địa phương. Những góp ý trên cơ sở thực tiễn quản lý nhà nước tại các tỉnh, thành phố sẽ là căn cứ quan trọng để Bộ Dân tộc và Tôn giáo tiếp tục nghiên cứu, chỉnh lý, hoàn thiện hồ sơ dự thảo Nghị định, bảo đảm tính khả thi khi triển khai.

Các đại biểu tham dự Hội thảo

Phát biểu tại Hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Nguyễn Cao Sơn cho biết, Ninh Bình là địa phương có đời sống tín ngưỡng, tôn giáo phong phú, đa dạng. Hiện nay, đồng bào theo các tôn giáo chiếm khoảng 29,5% dân số toàn tỉnh; trên địa bàn có gần 3.000 cơ sở tôn giáo, hơn 5.000 chức sắc, chức việc, nhà tu hành. Các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo cơ bản diễn ra ổn định, hòa hợp, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Cao Sơn phát biểu tại Hội thảo

Theo Phó Chủ tịch Nguyễn Cao Sơn, từ thực tiễn địa phương, công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo đang đặt ra nhiều vấn đề mới cần tiếp tục được nghiên cứu, hướng dẫn và hoàn thiện, nhất là hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; hoạt động tín ngưỡng ngoài cơ sở tín ngưỡng; hiện tượng tôn giáo mới; quản lý đất đai, xây dựng liên quan đến cơ sở tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo và những vấn đề phát sinh từ thực tiễn ở cơ sở.

Nhiều nội dung mới cần được nghiên cứu kỹ lưỡng

Theo báo cáo đề dẫn, dự thảo Nghị định được xây dựng nhằm quy định chi tiết các điều, khoản được giao tại 34 điều của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2026; đồng thời khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện các quy định hiện hành.

Dự thảo hướng tới tiếp tục đơn giản hóa trình tự, thủ tục hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo; phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số; nâng cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước và tạo điều kiện để cá nhân, tổ chức thực hiện ngày càng tốt hơn quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo.

Dự thảo Nghị định gồm 8 chương, 77 điều. Trong đó, Chương II quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; Chương III quy định về người đại diện, ban quản lý cơ sở tín ngưỡng, thông báo và đăng ký hoạt động tín ngưỡng; Chương IV quy định về đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung và cấp chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo.

Các chương tiếp theo quy định về tổ chức tôn giáo; hoạt động tôn giáo; quyên góp, tài trợ; cải tạo, nâng cấp, bảo quản, tu bổ, phục hồi, xây dựng mới công trình tín ngưỡng, công trình tôn giáo và công trình phụ trợ; trách nhiệm tổ chức thực hiện.

Dự thảo cũng quy định 79 biểu mẫu sử dụng trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo, gồm 15 mẫu quyết định, 14 mẫu đăng ký, 21 mẫu đề nghị, một giấy chứng nhận, 27 mẫu thông báo và một mẫu báo cáo.

Tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính

Cắt giảm, đơn giản hóa và tái cấu trúc thủ tục hành chính là một trong ba nhóm nội dung trọng tâm được đưa ra thảo luận tại Hội thảo.

Theo dự thảo, số lượng thủ tục hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo dự kiến giảm từ 60 xuống còn 50 thủ tục, gồm 15 thủ tục thuộc thẩm quyền giải quyết ở Trung ương, 28 thủ tục thuộc cấp tỉnh và 7 thủ tục thuộc cấp xã.

Tổng thời gian giải quyết 50 thủ tục hành chính dự kiến là 1.002 ngày, giảm 1.148 ngày, tương đương 53,39% so với quy định hiện hành.

Dự thảo quy định, đối với thủ tục có thời hạn giải quyết dưới 10 ngày, thời gian được tính theo ngày làm việc; đối với thủ tục có thời hạn trên 10 ngày, thời gian giải quyết bao gồm cả thứ Bảy, Chủ nhật và ngày nghỉ lễ.

Đối với các thành phần hồ sơ đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc cơ sở dữ liệu dùng chung, tổ chức, cá nhân có thể sử dụng dữ liệu để thay thế giấy tờ trong hồ sơ. Cơ quan có thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính có trách nhiệm khai thác, tra cứu, đối soát thông tin trên các cơ sở dữ liệu, không yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp lại những thông tin đã có.

Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ Vũ Hoài Bắc trao đổi tại Hội thảo

Tại Hội thảo, các đại biểu đã trao đổi, thảo luận, góp ý trực tiếp đối với hồ sơ dự thảo Nghị định. Nhiều ý kiến xuất phát từ thực tiễn thi hành pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo tại địa phương, tập trung vào hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; quản lý hoạt động tín ngưỡng ngoài cơ sở tín ngưỡng; đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung; đào tạo tôn giáo; tổ chức, hoạt động tôn giáo; công trình tín ngưỡng, tôn giáo; cắt giảm thủ tục hành chính…

Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Hưng Yên Đinh Thị Hoàn phát biểu tại Hội thảo

Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Hưng Yên Đinh Thị Hoàn đề nghị dự thảo Nghị định cần quy định rõ hơn việc thông báo danh mục hoạt động tín ngưỡng và danh mục hoạt động tín ngưỡng bổ sung tại cơ sở tín ngưỡng, nhất là đối với các hoạt động có phạm vi tổ chức trên địa bàn nhiều xã. Từ thực tiễn địa phương có nhiều loại hình hoạt động tín ngưỡng phong phú, đại biểu cho rằng cần nghiên cứu cơ chế quản lý phù hợp, đồng thời hướng dẫn cụ thể việc đăng ký hoạt động tín ngưỡng ngoài cơ sở tín ngưỡng. Việc hoàn thiện các quy định này cần bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống với nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo.

Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Nguyễn Đình Kiên Đồng Nai phát biểu tại Hội thảo

Ông Nguyễn Đình Kiên, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Đồng Nai đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục làm rõ một số khái niệm và nội dung mới trong dự thảo, như hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; việc sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID trong thực hiện thủ tục hành chính; hoạt động tín ngưỡng ngoài cơ sở tín ngưỡng. Theo đại biểu, các quy định cần được diễn đạt cụ thể, dễ hiểu, thống nhất để thuận lợi cho cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức, cá nhân trong quá trình áp dụng.

Các đại biểu cũng tập trung thảo luận các quy định về thu hồi văn bản chấp thuận đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung, giấy chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo; đình chỉ chức vụ của chức việc; bảo đảm hài hòa giữa việc tôn trọng quyền tự chủ của tổ chức tôn giáo với yêu cầu xử lý các hành vi vi phạm pháp luật.

Phát biểu bế mạc Hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung đánh giá cao những ý kiến tâm huyết, sâu sắc, cụ thể và sát thực tiễn của các đại biểu. Đây là nguồn thông tin quan trọng để cơ quan soạn thảo tiếp tục phân tích, đánh giá và hoàn thiện các quy định trong dự thảo Nghị định.

Bộ Dân tộc và Tôn giáo sẽ tiếp tục thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng về bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; bám sát các nội dung được Luật giao quy định chi tiết; kế thừa những quy định hiện hành còn phù hợp; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đơn giản hóa thủ tục hành chính và bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Thứ trưởng đề nghị Ban Tôn giáo Chính phủ, Tổ soạn thảo Nghị định tổng hợp đầy đủ các ý kiến tại Hội thảo, nghiên cứu tiếp thu trong quá trình chỉnh lý, hoàn thiện hồ sơ dự thảo Nghị định theo đúng kế hoạch.