Tìm kiếm  Tìm kiếm nâng cao
Ngày 01/04/2020 05:53 AM
Ấn phẩm sách
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 1+2/2020
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 12/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 11/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 10/2019
Thăm dò ý kiến
Bạn theo đạo nào ?















Chọn    Xem KQ
Tín ngưỡng cầu phồn thực trong nhà sàn người Mường
Nhà sàn của người Mường Bi, ảnh st

Nhà sàn của người Mường mang nhiều nét tương đồng với nhà sàn nhiều dân tộc khác. Tuy vậy, về tín ngưỡng dân gian nói chung và tín ngưỡng phồn thực nói riêng thì họ lại có những nét độc đáo riêng có.

Trước hết, đối với cửa ra vào ngôi nhà, người Mường cũng chung quan niệm là số bậc cầu thang phải là số lẻ (5 bậc, 7 bậc, 9 bậc), chứ không thể là số chẵn, vì chẵn nghĩa là đã hoàn thiện, đầy đủ; còn lẻ thì mang ý nghĩa về sự vận động của cuộc sống luôn luôn phát triển. Số gian nhà cũng phải là số lẻ là 3 gian hoặc 5 gian.

 Cùng đó, người Mường kiêng không làm cửa trước và cửa sau ở hai đầu chái nhà đối nhau, vì làm như thế thì "của cải đi vào cửa trước lại đi ra cửa sau” không có tích lũy. Còn một cửa nữa được coi như cửa thiêng (cửa voong, voóng) nghĩa là cửa dành cho vong, ma khi đưa quan tài người chết đi chôn và để tổ tiên đi vào cửa này.

Đây là cửa sổ đầu tiên ở phía trước ngôi nhà sàn ở bên phía cầu thang chính và cũng gần với nơi đặt bàn thờ gia tiên ở góc chái nhà. Cửa này không được tùy tiện ngồi ăn cơm hàng ngày hoặc làm những công việc khác ở đây, trừ khi nhà có đám cỗ nhưng cũng chỉ bậc cao niên hay chủ nhà mới được ngồi ở đó. Nếu vi phạm vào những điều kiêng kỵ ấy, trong nhà dễ sinh ốm đau, làm ăn thất bát.

Về thờ tự, ngoài ban thờ tổ tiên, người Mường còn thờ ma nhà (ma xó), là ban thờ nhỏ đặt khá cao ở góc nhà phía trước, đối diện về phía cầu thang. Quan niệm của người Mường, đây là vị thần trông nom nhà cửa để cho gia chủ yên tâm đi làm, hay lúc ban đêm ngủ say.

 Vì thế, người Mường xưa thường thêu dệt nên những câu chuyện huyền bí như kẻ trộm lẻn vào nhà bị ma nhà che mắt không tìm thấy lối ra; ma nhà làm cho kẻ trộm bị ốm yếu; hoặc kẻ trộm đang lấy đồ vật thì bỗng nghe có tiếng gọi đúng tên mình từ phía góc nhà... 

Cùng những ban thờ trên, ai làm nghề thầy mo thì có thêm ban thờ "réng” phía trên cao góc trong ngôi nhà. Đây là nơi thờ các vị thần nhà trời bảo trợ, nâng cao quyền năng pháp thuật để thầy mo hành nghề cúng bái.

Trong gian bếp, bếp lửa được coi là linh hồn của ngôi nhà. Cửa bếp lửa phải quay vào trong lòng nhà chứ không được quay ra cổng. Lửa được giữ đỏ quanh năm bằng cây củi cái (cây củi to chắc) chứ không được để tắt, nên khi cúng vào các dịp lễ tết người Mường thường khấn các thế lực siêu nhiên và tổ tiên phù hộ cho "quanh năm đỏ lửa", nghĩa là không bị mất mùa, đói kém không có gì để nấu.

 Cùng đó, không được ném lá bánh, lá tươi vào bếp, tưới nước lã vào bếp; không hong quần áo ướt của phụ nữ gần bếp lửa... để vua bếp nổi giận sẽ không phù hộ cho cuộc sống được sung túc. Tết Nguyên đán, người Mường có tục cúng vua bếp vào ngày mổ lợn ăn tết (từ 27 đến 30 tết).

Lễ cúng không cần bày đồ lễ mà gia chủ chỉ cần cái rổ lót lá chuối đựng ít đồ ăn rồi quỳ ở cửa bếp khấn ngỏ lời cảm tạ vua bếp đã ban cho gia đình được no đủ. Khấn xong, gia chủ thả miếng thịt nhỏ, xôi, bánh vào lòng bếp, rót rượu vào cửa bếp để tạ ơn và mời vua bếp cùng ăn tết với gia đình.

Ngoài ra, khu vực bếp còn được treo những bộ xương hàm, sừng, đuôi những con thú to săn bắt được, hay đuôi cá to dán lên cột bếp để thể hiện tài nghệ săn bắn của gia chủ và một cuộc sống sung túc; đồng thời, cũng là vật mang tính chất cầu may khi săn bắt.

Người Mường còn có quan niệm ngôi nhà cũng giống như một thực thể sống có xương có thịt. Bởi vậy, họ kiêng đóng vật cứng lên những cây cột cái. Làm như vậy, xương thịt ngôi nhà sẽ bị đau đớn; kiêng buộc những mối lạt buộc đòn tay để cho mắt lạt quay xuống lòng nhà khiến lắm kẻ soi mói, nhòm ngó dẫn đến cuộc sống không được bình yên, hòa thuận, dễ gặp điềm xấu gây ốm đau và làm ăn thất bát.

 Trong tín ngưỡng phồn thực, người Mường có điểm độc đáo nữa là trên thân một cây cột ở gian trong cùng của ngôi nhà sàn, xưa kia thường được gắn vật tượng trưng cho sinh thực khí nam và nữ. Hình tượng sinh thực khí nam là một đoạn gốc tre để nguyên củ, rễ gắn vào cột rồi úp vào đầu đoạn tre một chiếc giỏ tượng trưng cho sinh thực khí nữ. Hình tượng này thể hiện âm dương giao hòa, làm cho vạn vật sinh sôi, sinh đẻ có trai, có gái, con người khỏe mạnh, cuộc sống đủ đầy.

(Theo baoyenbai.com.vn)

Tín ngưỡng cầu phồn thực trong nhà sàn người MườngTrước hết, đối với cửa ra vào ngôi nhà, người Mường cũng chung quan niệm là số bậc cầu thang phải là số lẻ (5 bậc, 7 bậc, 9 bậc), chứ không thể là số chẵn, vì chẵn nghĩa là đã hoàn thiện, đầy đủ còn lẻ thì mang ý nghĩa về sự vận động của cuộc sống luôn luôn
Share on Facebook   Share on Twitter Share on Google Share on Buzz        Quay lại   Gửi đi   In trang này   Về đầu trang
Những mô hình giáo dục giàu tình yêu thương
Lễ Đại tường và khánh thành Linh hòa vọng tháp cố Hòa thượng Thích Thiện Nguyện
Sinh động các phong trào thi đua trong đồng bào Công giáo tỉnh Phú Thọ
Giáo xứ Diên Trường tổ chức chầu lượt và khánh thành nhà dạy giáo lý
Tục thờ Bà Thiên Hậu ở Nam Bộ
Phum sóc ngày càng khởi sắc
Các chùa Phổ Hiền, Linh Ứng: tặng quà cho học sinh nhân dịp năm học mới
Nhà sư cả đời làm việc thiện
Tổ chức Phật giáo hỗ trợ học sinh nghèo học giỏi nhân dịp khai giảng năm học mới 2018-2019
Linh thiêng lễ mừng lúa sinh trưởng
Video
Phát huy vai trò của các tôn giáo trong việc bảo vệ môi trường ở Việt Nam
Toàn văn bài phát biểu của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc tôn giáo có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Hình ảnh
Các tổ chức Tin Lành chuyển đổi hình thức sinh hoạt tôn giáo để phòng, chống dịch Covid-19
Hàng vạn du khách dự lễ khai hội đền Sóc Xuân Canh Tý 2020
Nghi lễ 'Tống cựu nghinh Tân' tại Hoàng thành Thăng Long
Audio
TS. Bùi Hữu Dược, Vụ trưởng vụ Phật giáo, Ban Tôn giáo Chính phủ trao đổi về Công tác chấn chỉnh các hoạt động lệch chuẩn tôn giáo tại các cơ sở thờ tự của Phật giáo
Ông Bùi Thanh Hà, Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ trao đổi về vấn đề dâng sao giải hạn đang diễn ra tại một số chùa


BAN TÔN GIÁO CHÍNH PHỦ

Đường Dương Đình Nghệ, P. Yên Hòa,Q. Cầu Giấy - Hà Nội
Điện thoại: 0243 8 248 673 . Fax: 08041313
Email: bantongiaocp@chinhphu.vn

Người chịu trách nhiệm chính: Bà Trần Thị Minh Nga -
Phó Trưởng Ban
Đơn vị quản lý: Trung tâm Thông tin,
Ban Tôn giáo Chính phủ

Email:ttttbantongiao@chinhphu.vn