Ấn phẩm sách
Lời Phật dạy đối nhân xử thế
Từ điển tôn giáo
Giới thiệu sách “ Văn bản Pháp luật Việt Nam về tín ngưỡng, tôn giáo”
Mác, Ăngghen, Lê nin bàn về tôn giáo
Thăm dò ý kiến
Bạn theo đạo nào ?













Chọn    Xem KQ
Đặc trưng của Phật giáo Việt Nam

Trọn vẹn và hai nghĩa thườngnhiếp của kinh điển Phật giáo, phương tiện tinh thần khế lý, khế cơ, khế thời, khế xứ trong việc hoằng truyền chính pháp, phát xuất từ Ấn Độ, Phật giáo du nhập, bén rễ và phát triển trên khắp năm châu. Và ở đâu có đạo Phật thì xã hội, con người, phong tục, văn hóa nơi đó đều chịu ảnh hưởng bởi tinh thần nhân bản của Phật giáo. Đồng thời, Phật giáo cũng sự điều chỉnh để phù hợp với điều kiện riêng mỗi một quốc gia, vùng lãnh thổ.

Chính điều đó làm cho Phật giáo vừa luôn giữ được giá trị của mình, vừa hài hòa, cùng phát triển trong sự đa dạng về văn hóa của mỗi cộng đồng xã hội. Phật giáo vào Việt Nam, được người Việt Nam tiếp nhận. Người Việt đã Việt hóa Phật giáo, biến Phật giáo trở thành Phật giáo của Việt Nam và để rồi trong tâm thức của mỗi người dân đất Việt ai luôn coi Phật giáo là tôn giáo của mình, của cha ông mình, của truyền thống dân tộc mình, và gọi là Đạo Phật Việt Nam, Phật giáo Việt Nam.

 

Chùa Quán Sứ, trụ sở trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam
Đạo Phật tồn tại và phát triển gần hai ngàn năm ở Việt Nam, có nhiều thăng trầm với lịch sử đất nước, đã khẳng định được vị thế của mình trong lòng dân tộc. Thời đại nào Phật giáo Việt Nam cũng có những đóng góp xứng đáng cho đất nước. Trong buổi đầu xây dựng quốc gia phong kiến độc lập, nhiều thiền sư đồng thời là những nhà văn hoá, chính trị, quân sự, ngoại giao xuất sắc có vai trò quan trọng trong việc hộ quốc an dân, như: Thiền sư Ngô Chân Lưu thời nhà Đinh, các thiền sư: Vạn Hạnh, Đa Bảo, Sùng Phạm thời nhà Lý, thiền sư - nhà vua Trần Nhân Tông thời nhà Trần, Hòa thượng Thích Quảng Đức, Hòa thượng Thiện Chiếu thời đại Hồ Chí Minh…
Trong 2 cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp và Đế quốc Mỹ xâm lược, nhiều nhà sư đồng thời là những chiến sĩ “cởi áo cà sa khoác chiến bào”, đích thân các vị tạm rời thiền môn hoặc tổ chức cho các tăng sỹ tạm thời xả pháp tòng quân đánh giặc, cứu nước. Tiêu biểu như các Hoà thượng Thích Thế Long (Nam Định), Hoà thượng Hữu Nhem (Cà Mau)… Các ngôi chùa trở thành nơi nuôi giấu cán bộ và rất nhiều thiền sư, cư sĩ, Phật tử đã trở thành cốt cán của các tổ chức kháng chiến trên khắp mọi miền đất nước. Với các tổ chức như “Hội Phật giáo cứu quốc” tỉnh, miền của Phật giáo Bắc tông, “Hội đoàn kết Sư sãi yêu nước Tây Nam Bộ” của Phật giáo Nam tông, Phật giáo Việt Nam đã góp phần làm nên trang sử vẻ vang, hào hùng của dân tộc Việt Nam.
Hoà bình lập lại, cả nước cùng nhau hàn gắn vết thương chiến tranh và đi lên xây dựng Chủ nghĩa xã hội, Phật giáo Việt Nam lại tiếp tục đóng góp công sức của mình xây dựng đất nước Việt Nam làm cho tốt Đạo đẹp Đời.
Phật giáo ở Việt Nam có cả 2 hệ phái: Phật giáo Nam tông (Tiểu thừa, Nguyên thuỷ) và Phật giáo Bắc tông (Đại thừa, Phát triển). Hệ phái Tiểu thừa được truyền từ Ấn Độ qua Tích Lan, Miến Điện, Thái Lan, Lào, Campuchia rồi vào Việt Nam nên cũng gọi là Phật giáo “Nam truyền” hay “Nam tông”. Phái này chủ trương giữ nghiêm giới luật từ thời Đức Phật tại thế (đó chính là tinh thần Nguyên thuỷ Phật giáo). Hệ phái Đại thừa từ Ấn Độ truyền sang Trung Quốc rồi vào Việt Nam và Triều Tiên, Nhật Bản ... nên được gọi là “Bắc truyền” hay “Bắc tông”. Hệ phái Phật giáo Phát triển chủ trương linh động trong thực hiện giới luật, không câu nệ vào câu chữ trong kinh mà lựa chọn sự phù hợp, hữu ích, có hiệu quả cho tu hành và đời sống xã hội.
 
Chùa Vĩnh Nghiêm (Bắc Giang) nơi tu hành của cả 3 vị Tam tổ Trúc Lâm
Phật giáo Việt Nam mang đầy đủ các đặc điểm của đạo Phật nói chung. Nhưng khi truyền vào Việt Nam, Phật giáo đã hoà nhập, thích nghi và kết hợp với đời sống tâm linh, văn hoá của người dân Việt nên có những đặc điểm riêng biệt làm cho Phật giáo ở Việt Nam trở lên linh hoạt, phong phú. Những đặc trưng ta có thể nhận biết, đó là:
1. Dung hợp các tín ngưỡng truyền thống: Phật giáo Việt Nam dung hợp các tín ngưỡng truyền thống của người Việt Nam: thờ cúng Tổ tiên, thờ Thần, thờ Mẫu nhưng Phật giáo vẫn giữ vai trò chủ đạo để làm nên Đạo Phật Việt Nam. Điều này được thể hiện rất rõ việc bài trí tượng thờ trên chính điện chùa Phật giáo. Trong đó, chư vị Phật được tôn trí ở gian giữa là đại hùng bảo điện; chư vị thánh tổ của Lão giáo, Nho giáo, được an trí ở hai bên. Ngoài ra, còn tôn trí cả tượng của các vị Thiên hoàng Ngọc đế, Thập điện Diêm vương. Đặc biệt, trong khuôn viên thờ tự của chùa, nhất là các chùa ở vùng Bắc Bộ, luôn có phủ Mẫu (cũng gọi là điện Mẫu) thờ chư vị thánh Mẫu và đức thánh Cha (Trần Hưng Đạo hiển thánh). Nhiều trường hợp khác, trên gian phụ của chính điện chùa còn thờ cả các vị có công khai mở, trùng tu, tôn tạo chùa.
2. Là thành tố trong Tam giáo đồng nguyên: Phật giáo Việt Nam dung hợp cùng tinh thần Nho giáo, Lão giáo để trở thành "Tam giáo đồng nguyên" nhằm hộ trì quốc gia, dân tộc. Đó là sự kết hợp rất trí tuệ để hài hoà và cùng phát triển. Từ những buổi đầu xây dựng nền phong kiến độc lập chúng ta đã thấy các vị danh tăng Phật giáo thông hiểu Nho giáo, uyên thâm Lão giáo, và vận dụng tam giáo nhuần nhuyễn trong cuộc sống, tu hành của mình. Các vị ấy hành trì Phật pháp, tham gia chính sự bàn quốc kế dân sinh như một vị thạc Nho, khi xong việc lớn lại rút về núi rừng thanh bạch ẩn tu như một Đạo sỹ. Đây là điều hiếm có ở đặc trưng văn hóa mà chưa từng thấy của bất kỳ một dân tộc nào.
3. Gắn bó với dân tộc:  Phật giáo du nhập vào Việt Nam trở thành một tôn giáo gắn bó giữa đạo với đời, thể hiện tinh thần nhập thế. Phật giáo Việt Nam có truyền thống yêu nước, gắn bó với dân tộc, đồng hành trong những giai đoạn thăng trầm của đất nước, góp phần đấu tranh chống giặc ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc. Trong Phật giáo Việt Nam đã ghi nhận hai trường hợp đặc biệt: Lý Công Uẩn – một vị sư xả pháp, xuất tu để ra đời làm bậc quân vương khai mở triều đại nhà Lý, và Trần Nhân Tông – một vị hoàng đế từ bỏ ngai vàng để vào núi ẩn tu trở thành một vị Tổ sư của Phật giáo đời Trần. Trong thời kỳ hội nhập, Phật giáo luôn chia sẻ những khó khăn, hỗ trợ những người gặp hoàn cảnh khốn khó, gặp thiên tai, địch họa để chung tay cùng đất nước góp phần ổn định xã hội, xóa đói giảm nghèo và phát triển kinh tế xã hội.
4. Đoàn kết nội bộ: Phật giáo Việt Nam có tinh thần đoàn kết, gắn bó nội bộ. Tuy có nhiều tông phái Phật giáo cùng tồn tại và phát triển, nhưng tất cả đều sinh hoạt trong một tổ chức chung là Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Năm 1981, trải qua một năm vận động thống nhất, 9 tổ chức, hệ phái Phật giáo trên toàn quốc đã thống nhất thành lập tổ chức Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Trong Hiến chương của mình Giáo hội Phật giáo Việt Nam khẳng định “Giáo hội Phật giáo Việt Nam là tổ chức Giáo hội duy nhất đại diện cho tăng ni, Phật tử Việt Nam trong và ngoài nước”. Ngoài ra, Phật giáo Việt Nam còn đoàn kết với các tầng lớp trong xã hội và đoàn kết với các tôn giáo bạn để chung tay xây dựng và phát triển đất nước. Đây là điều chưa có một tổ chức Phật giáo nước ngoài nào có thể làm được.
5. Tính sơn môn, pháp phái: Du nhập vào Việt Nam, Phật giáo hình thành và phát triển theo truyền thống của cư dân, phát triển như dòng họ thế tục. Việc quản lý, kỷ luật sư sãi đều do Sơn môn, Pháp phái giải quyết. Giáo hội chung chỉ chủ trương và định hướng những công tác Phật sự lớn và có tính tổng thể. Còn các hoạt động tôn giáo cụ thể như: tiếp độ tăng ni, truyền thụ giới luật, trì giảng kinh điển, các nghi thức tôn giáo… đều mang tính Sơn môn, Hệ phái, và do người đứng đầu Sơn môn, Hệ phái chỉ đạo thực hiện.
 6. Là thành tố tạo nên tính đặc trưng văn hóa: Văn hoá, đạo đức Phật giáo như quan điểm “ở hiền gặp lành” “báo đáp tứ trọng ân” “người Phật tử hiếu hạnh” “hành thiện tránh ác”, “từ bi cứu khổ”, “tôn trọng con người”, “bình đẳng tâm, không phân biệt đẳng cấp, sang hèn”, “yêu chuộng hòa bình”… đã thấm đậm trong tâm tưởng mỗi con người Việt Nam qua các thế hệ. Nó đã góp phần tạo dựng nên nền văn hoá Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc. Mà ở đó, người ta không còn phân biệt đâu là đạo đức xã hội, đâu là đạo đức tôn giáo.
 
Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ, Đệ tam Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam
Trong bối cảnh xã hội hiện đại, tăng ni, Phật tử không chỉ bó hẹp trong mối quan hệ xóm làng, thầy trò, đồng đạo mà còn nhiều quan hệ xã hội và điều kiện xã hội chi phối. Điều đó cũng là yếu tố tác động đến tính truyền thống của Phật giáo Việt Nam. Và đáng tiếc là, đã có một số không ít tăng ni, và tín đồ Phật tử đang bị cuốn theo những mưu cầu tầm thường mà quên đi những giá trị cao cả trong lời Phật dạy. Tuy nhiên, đó không phải và không thể bản chất hay có thể làm thay đổi được bản chất, tính truyền thống của Phật giáo Việt Nam ngàn đời.
Với những đặc điểm tạo nên tính đặc trưng trong truyền thống của mình, Phật giáo ở Việt Nam đã, đang và sẽ vẫn đóng vai trò quan trọng trong đời sống xã hội, sẽ mãi giữ một vị trí vững vàng trong lòng dân tộc Việt Nam
Yên Sơn
Đặc trưng của Phật giáo Việt NamChính điều đó làm cho Phật giáo vừa luôn giữ được giá trị của mình, vừa hài hòa, cùng phát triển trong sự đa dạng về văn hóa của mỗi cộng đồng xã hội. Phật giáo vào Việt Nam, được người Việt Nam tiếp nhận. Người Việt đã Việt hóa Phật giáo, biến Phật giáo trở
Share on Facebook   Share on Twitter Share on Google Share on Buzz        Quay lại   Gửi đi   In trang này   Về đầu trang
Tìm kiếm
Tìm kiếm  Tìm kiếm nâng cao
Tin tức Video
Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc Vesak 2014: Hòa bình - Tử bi - An lạc
Tôn giáo Bahai'I 60 năm hình thành và phát triển ở Việt Nam
Kết quả thực hiện chỉ thị 01 về Đạo Tin lành
Hình ảnh
Ban Tôn giáo Chính phủ thanh tra chuyên ngành tại Bà Rịa Vũng Tàu
Người Việt trên thế giới tổ chức Đại lễ Vu Lan Phât lịch 2558, dương lịch 2014
Ngôi miếu nổi giữa lòng sông ở Sài Gòn
Âm thanh
Phỏng vấn TS. Thượng tọa Thích Nhật Từ, Ủy viên Hội đồng Trị sự GHPGVN, Phó Ban Giáo dục Tăng Ni TƯ, Ban Hoằng pháp TƯ và Ban Phật giáo Quốc tế GHPGVN những thông tin chính về Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc 2014 tại Việt Nam
Nam Định thực hiện tốt chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về vấn đề tôn giáo và công tác tôn giáo
Phật giáo Việt Nam trong xu hướng vận động của Phật giáo thế giới



Người chịu trách nhiệm chính:
Ông Dương Ngọc Tấn
Phó trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ

Email: ttttbantongiao@chinhphu.vn
 

BAN TÔN GIÁO CHÍNH PHỦ

Phường Yên Hòa - Quận Cầu Giấy - Hà Nội
Điện thoại: 043 8 248 763 . Fax: 08041313
Email: bantongiaocp@chinhphu.vn

 

LIÊN KẾT WEBSITE KHÁC