Tìm kiếm  Tìm kiếm nâng cao
Ngày 16/07/2019 03:27 AM
Ấn phẩm sách
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 6/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 5/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 4/2019
Nghi lễ lên đồng – Lịch sử và giá trị
Thăm dò ý kiến
Bạn theo đạo nào ?















Chọn    Xem KQ
Khái quát về chức vụ Giáo hoàng và thể thức bầu Giáo hoàng của Giáo hội Công giáo

Tin Giáo hoàng Bênêđictô XVI từ nhiệm đã và đang gây xôn xao Giáo hội Công giáo các nước và dư luận quốc tế. Vào ngày 11.2.2013 Giáo hoàng Bênêđictô XVI đã chính thức thông báo quyết định từ chức Giáo hoàng vì sức khỏe và tuổi tác trước Mật nghị Hồng y.

 

Quyết định từ chức sẽ có hiệu lực vào lúc 20 giờ ngày 28/2/2013 (tức 01/3/2013 theo giờ Việt Nam). Đây là vị giáo hoàng thứ 265 kế vị Thánh Phero và là vị Giáo hoàng đầu tiên trong vòng 600 năm qua từ chức và là Giáo hoàng thứ 4 từ chức trong lịch sử giáo hội (các Giáo hoàng đã từ chức: Pontiano 230 - 235, Celestine V 1294, Gregory XII 1406 - 1417). Nhân sự kiện nay xin được khái quát đôi nét về chức vụ và thể thức bầu Giáo hoàng của Giáo hội Công giáo.

1. Vài nét về chức vụ Giáo hoàng

Giáo hoàng: Là danh hiệu dành riêng cho vị Giám mục Roma với tư cách là người kế vị Thánh Phêrô - tông đồ trưởng của Chúa Giêsu và là thủ lĩnh của các Giám mục Công giáo, lãnh đạo Công giáo toàn thế giới. Giáo hoàng có nhiều danh hiệu khác nhau: Đức Thánh cha, Thủ lĩnh các tông đồ, Thượng phụ giáo chủ Tây phương, Trưởng giáo nước Ý, Giám mục Roma, Quốc vương nước Vatican, Người tôi tớ trong các tôi tớ của Thiên Chúa, là người đại diện Thiên Chúa ở trần gian có quyền tối thượng đối với Giáo hội Công giáo trên khắp thế giới; là vị chủ chăn, người Cha tinh thần của toàn bộ người Công giáo và chỉ duy nhất Giáo hoàng mới có quyền bổ nhiệm các Giám mục ở mọi giáo phận trên thế giới. Giáo hoàng được tại vị suốt đời nhưng cũng có thể từ chức như trường hợp Giáo hoàng Benedicto XVI hiện nay. Thời gian nhiệm chức của một giáo hoàng được gọi là “triều đại giáo hoàng" và thẩm quyền của ông đối với giáo hội thường được gọi là "quyền tông tòa" (papacy) mà thực thể đại diện quyền lực đó gọi là "Tòa thánh" (tiếng Latinh: Sancta Sedes), dựa trên truyền thống Giáo hội cho rằng đó là chiếc ngai tòa của Thánh Phêrô và Thánh Phaolô khi tử đạo tại Roma.

Thể chế Giáo hoàng là một trong những cách tổ chức lâu đời nhất trên thế giới và đã đóng một phần nổi bật trong lịch sử nhân loại. Các Giáo hoàng đã giúp Kitô giáo được truyền đi khắp nơi và giải quyết các tranh chấp về giáo lý khác nhau. Thời Trung Cổ, Giáo hoàng có vị trí quan trọng trong xã hội châu Âu vì thường đóng vai trò là trọng tài phán quyết giữa các quốc gia Kitô giáo.

Ngày nay, khi nói đến quyền tối cao trong Giáo hội thì người ta nói đến hai chủ thể đó là Giáo hoàng và tập đoàn giám mục. Theo Giáo luật 1983 "Giám mục của giáo phận Roma có quyền thông thường, tối cao, sung mãn, trực tiếp và phổ quát trong giáo hội" (Đ.331) và "Tập đoàn Giám mục gồm bởi Đức Thánh Cha là thủ lãnh và các Giám mục làm thành phần.. cũng là chủ thể của quyền bình tối cao và sung mãn trong toàn thể Giáo hội" (Đ.336). Hai chủ thể này có một sự thông hiệp và đồng trách nhiệm trong toàn Giáo hội. Ngày nay, Giáo hoàng đã không còn nhiều quyền lực đối với các nhà nước thế tục, mà chỉ có thẩm quyền chính thức trong các vấn đề tôn giáo, ngoại trừ việc ông là người lãnh đạo Vatican - quốc gia có chủ quyền trên một lãnh thổ nhỏ nhất thế giới, nằm trọn trong thủ đô Roma, nước Ý.

Giáo hoàng Benedicto XVI là vị Giáo hoàng thứ 265 của Giáo hội, ngoài ra còn có 39 Giáo hoàng được bầu nhưng không được công nhận vì nhiều lý do khác nhau (có tài liệu nói là 36 vị). Theo biên niên sử về Giáo hoàng xuất bản năm 2006 của P.G Maxwell-Stuard thì có 77 giáo hoàng là người La Mã, 100 người Italia, 3 người Xi-xin, 14 người Pháp, 11 người Hy Lạp, 7 người Đức, 6 người Xê-ri, 2 người Sardina (đảo thuộc Italia ngày nay), 2 người Tây Ban Nha, 2 người châu Phi...

2. Mật viện bầu Giáo hoàng

Theo Tông hiến Universi Dominici Gregis (Mục tử toàn thể đoàn chiên Thiên Chúa) trong lúc chờ đợi bầu Giáo hoàng mới, Tòa Thánh được được điều hành bởi Hồng y đoàn, dưới sự điều động của Hồng y niên trưởng. Các Hồng y là những giám mục đang coi sóc các giáo phận Công giáo trên khắp thế giới, hoặc đang làm việc tại Tòa thánh Vatican, là những vị được đích thân Giáo hoàng tuyển chọn và trách nhiệm lớn nhất của Hồng y là bầu chọn vị giáo hoàng mới. Khi Giáo hoàng qua đời hoặc từ nhiệm Hồng y niên trưởng có quyền triệu tập các Hồng y đoàn họp tại Vatican, được gọi là họp khoáng đại, bàn luận về những vấn đề mà Giáo hội đang phải quan tâm và chuẩn bị cho việc bầu giáo hoàng mới, được gọi là Mật viện hoặc Mật tuyển viện. Hồng y niên trưởng còn có nhiệm vụ phong chức Giám mục cho Giáo hoàng Roma đã được đắc cử nếu Giáo hoàng chưa được thụ phong. Ngoài Hồng y niên trưởng có thêm vài trò của Hồng y nội thần trong việc Giáo hoàng qua đời.

Đối với trường hợp Giáo hoàng qua đời, Hồng y nội thần có nhiệm vụ: Xác nhận Giáo hoàng qua đời và lo liệu giữ gìn thi thể Giáo hoàng; đập bể ấn tín Giáo hoàng; quản lý lâu đài Giáo hoàng; thông báo việc Giáo hoàng qua đời với Hồng y Giám quản giáo phận Roma, các vị đại sứ bên cạnh Toà Thánh và các sứ thần Toà Thánh ở nước ngoài; Xử lý những công việc thường vụ. Vai trò của Hồng y nội thần sẽ chấm dứt ngay sau khi bầu được Giáo hoàng mới.

         Việc bầu Giáo hoàng trong những thế kỷ đầu của Giáo hội Công giáo do giáo sĩ và giáo dân của giáo phận Roma đảm trách; đến thế kỷ thứ VIII trở đi việc bầu Giáo hoàng chỉ còn có hàng giáo sĩ Roma và các Giám mục, Hồng y của các giáo phận phụ cận Roma; thế kỷ XI (năm 1059) Giáo hoàng Nicolas II ra sắc chỉ dành độc quyền bầu Giáo hoàng cho các Hồng y.

Việc bầu Giáo hoàng bằng Mật viện là do chính dân chúng Viterbo quy định, vì sau khi Giáo hoàng Clemente IV qua đời (1268), các Hồng y mất 18 tháng mà chưa bầu được người kế vị và dân chúng đã nhốt tất cả các Hồng y vào một lâu đài, chỉ cho ăn bánh uống nước cho đến khi cuộc bầu có kết quả. Nhờ sáng kiến đó mà Giáo hoàng Grégoire Gregorio X được bầu lên. Tại Công đồng Lyon II năm 1274 Giáo hoàng Grégoire X đã ban hành Sắc lệnh "Ubi Perieulum" quy định: "Nếu trong vòng 3 ngày mà cuộc bầu cử bất thành thì trong vòng 5 ngày sau, mỗi bữa cơm các Hồng y chỉ được dọn 1 món ăn, quá hạn 5 ngày thì chỉ còn bánh với nước và cứ thế cho đến khi chọn được Giáo hoàng mới". Từ năm 1831 đến nay không có Mật tuyển viện nào kéo dài 4 ngày. Mật viện bầu Giáo hoàng được tiến hành trong 15 ngày hoặc muộn là 18 ngày sau khi Giáo hoàng qua đời hoặc từ chức.

Theo quy định của Tự Sắc Ingravescentem Aetatem 1970 những người có quyền bỏ phiếu bầu giáo hoàng phải dưới 80 tuổi và con số là 120 vị. Tháng 5 -1973 Giáo hoàng Phaolô VI quy định số Hồng y được quyền tham dự Mật tuyển viện bầu Giáo hoàng không quá 120 người và giữ nguyên số tuổi như quy định từ năm 1970. Đến năm 1996 Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã xác định lại quy định hạn tuổi 80 không được vào Mật tuyển viện bầu Giáo hoàng, nhưng được tham dự những cuộc họp Hồng y đoàn khi Giáo hoàng qua đời để chuẩn bị cho Mật tuyển viện. Dự kiến trong Mật tuyển viện bầu Giáo hoàng tới (dự kiến tháng 3/2013) có khoảng 115 vị hồng y dưới 80 tuổi đến từ khắp các quốc gia sẽ tham dự.

Hội nghị bầu Giáo hoàng diễn ra tại nhà nguyện Sistine trong điện Vatican, tới đây các Hồng y sẽ nghỉ ở nhà khách Saneta Martha. Nhà nguyện Sistine và nhà khách Saneta Martha sẽ bị cô lập với thế giới bên ngoài, việc ăn ở của các Hồng y được giám sát bởi 2 chuyên gia để tránh việc sử dụng những thiết bị nghe trộm. Trong thời gian mật nghị, các Hồng y không được phép liên lạc với thế giới bên ngoài.

Mật tuyển viện bắt đầu khi các Hồng y được rước vào Nhà nguyện Sistine và có lời thề giữ bí mật tuyệt đối trước khi cửa Nhà nguyện được niêm phong. Các Hồng y sẽ đọc chung lời thề sau:

Chúng tôi, các Hồng y cử tri, tập thể và cá nhân, hiện diện trong lần bầu chọn Giáo hoàng này, xin đoan thề và tuyên hứa tuân giữ cách trung thành và tỉ mỉ những điều khoản trong Tông thư Universi Dominici Gregis.

Chúng tôi đoan thề và tuyên hứa rằng bất cứ ai trong chúng tôi, theo sự an bài của Chúa, được bầu làm Giáo hoàng, sẽ trung thành đảm nhận sứ vụ Thánh Phêrô, làm Mục tử của Hội Thánh phổ quát, và kiên vững khẳng định, bảo vệ những quyền và tự do về mặt thiêng liêng cũng như trần thế của Tòa Thánh. Trên hết mọi sự, chúng tôi đoan thề và tuyên hứa sẽ giữ tuyệt đối bí mật về tất cả những gì liên quan đến việc bầu Giáo hoàng, cũng như những gì diễn ra tại nơi bầu chọn, trực tiếp hay gián tiếp liên quan đến kết quả bỏ phiếu; chúng tôi hứa sẽ không tiết lộ bí mật này bằng bất cứ cách nào, trong hoặc sau khi bầu vị Giáo hoàng mới, trừ khi được Đức Giáo hoàng minh nhiên cho phép; chúng tôi hứa không bao giờ hỗ trợ cho bất cứ hình thức can thiệp hoặc chống đối nào, qua đó các quyền bính thế tục hoặc các nhóm hoặc những cá nhân có thể can thiệp vào việc bầu Giáo hoàng”.

Tiếp theo lời thề chung, từng Hồng y sẽ tiến đến trước Sách Phúc Âm, được đặt giữa Nhà nguyện, và nói thêm:

Và tôi, Hồng y …… xin đoan thề và tuyên hứa như thế, xin giúp con, lạy Chúa và Sách Phúc Âm mà con chạm tay tới”.

Hình thức bầu Giáo hoàng là bỏ phiếu kín, Các Hồng y bỏ phiếu kín, từng vị Hồng y tiến đến trước bức danh họa của Michelangelo về Ngày Phán Xét, dâng lời cầu nguyện và bỏ lá phiếu của mình. Các Hồng y bỏ phiếu vào trong chén lễ, mỗi ngày 4 lần, sáng 2 lần chiều 2 lần. Nguyên tắc phiếu dành cho 1 vị được chọn phải hội đủ 2/3 phiếu của các Hồng y hiện diện, nếu số Hồng y chia hết cho 3, nếu số Hồng y không chia hết cho 3 thì số phiếu phải là 2/3 + 1 (quy tắc này được Giáo hoàng Gioan XXIII quy định năm 1962).

Sau mỗi lần kiểm phiếu xong, các lá phiếu được đốt trong chảo, nếu kết quả không đạt thì người ta trộn thêm hóa chất để tạo ra đám khói màu đen, nếu kết quả đạt (bầu được Giáo hoàng mới) thì người ta đốt các lá phiếu trộn chất để tạo ra làn khói trắng báo tin.

Khi Mật tuyển viên kết thúc việc bầu Giáo hoàng, Hồng y niên trưởng hỏi vị Hồng y đắc cử có chấp nhận kết quả bầu cử không, nếu trả lời có thì vị Hồng y đó sẽ trở thành Giáo hoàng ngay lập tức; sau đó vị Giáo hoàng sẽ được hỏi trị vì dưới triều đại nào (chọn tước hiệu). Các Hồng y hiện diện sẽ đến bái yết vị tân Giáo hoàng trong một cử chỉ thần phục cá nhân. Sau đó tin vui cho giáo dân được xướng lên, các dấu niêm phong được bóc bỏ, vị tân Giáo hoàng sẽ mang phẩm phục Giáo hoàng và cùng các Hồng y bước ra ban công đền thờ Thánh Phêrô để ban phép lành đầu tiên cho công chúng và nói đôi lời bằng tiếng Italia, đó là thông điệp đầu tiên của Giáo hoàng.

Kể từ Phêrô vị Giáo hoàng đầu tiên đến Giáo hoàng Benedictus XVI, Giáo hội Công giáo có 265 vị Giáo hoàng; trong đó có 1 người giữ cương vị Giáo hoàng 3 lần và là vị Giáo hoàng trẻ nhất 12 tuổi (Giáo hoàng Benedictus IX, làm Giáo hoàng lần thứ nhất từ 1032 - 1044, lần 2 từ 10/4/1045 - 1/5/1045 và lần 3 từ 8/11/1047 - 17/7/1048); Già nhất là Giáo hoàng Adrianus I (80 tuổi) và thọ 103 tuổi. Triều đại dài nhất là Giáo hoàng Pius IX (32 năm); triều đại ngắn nhất là Giáo hoàng Stephanus I (1 ngày). Những danh hiệu được dùng nhiều nhất là: Joannes 23 lần, Gregorius 16 lần, Benedictus 15 lần trong đó có 10 vị là người Roma và 43 danh hiệu chỉ được dùng một lần.

Việc bầu chọn được một vị Giáo hoàng là một việc làm rất quan trọng của Giáo hội Công giáo, đóng vai trò lớn trong sự thịnh suy của giáo hội và nhiệm vụ này được giao cho các Hồng y. Việc bầu chọn Giáo hoàng là nhiệm vụ chủ yếu của các Hồng y, nhưng cũng là nhiệm vụ quan trọng và cao quý đối với Giáo hội Công giáo vì là những người sẽ bầu ra một vị Giáo hoàng lãnh đạo Giáo hội trên toàn thế giới và lãnh đạo, điều hành Nhà nước Vatican./.

 

 

         Giáo hoàng Benedicto XVI

 

 

Mật tuyển viện

 

 

 

Phương Liên

Khái quát về chức vụ Giáo hoàng và thể thức bầu Giáo hoàng của Giáo hội Công giáoQuyết định từ chức sẽ có hiệu lực vào lúc 20 giờ ngày 28/2/2013 (tức 01/3/2013 theo giờ Việt Nam). Đây là vị giáo hoàng thứ 265 kế vị Thánh Phero và là vị Giáo hoàng đầu tiên trong vòng 600 năm qua từ chức và là Giáo hoàng thứ 4 từ chức trong lịch sử giáo
Share on Facebook   Share on Twitter Share on Google Share on Buzz        Quay lại   Gửi đi   In trang này   Về đầu trang
Giáo hoàng Benedict XVI đã chính thức từ nhiệm
Biển người dự lễ cầu nguyện cuối cùng của Giáo hoàng
Ai sẽ là người kế vị Đức Benedicto XVI?
Campuchia tiễn biệt cựu vương Norodom Sihanouk
12 Thánh đường đẹp nhất hành tinh
Lễ hội cầu may ở Nhật Bản
Ấn Độ: Chính thức khai mạc Hội nghị Nữ giới PG Thế giới lần thứ 13
Hội nghị Liên Hội đồng Giám mục Á châu và những vấn đề Giáo hội Công giáo châu Á quan tâm
Thế giới tưng bừng đón năm mới 2013
Video
Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ: Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2019 kết nối tinh thần Phật giáo
Người nước ngoài sinh hoạt tôn giáo ở Việt Nam
Hình ảnh
Ngôi chùa đá 'năm không' ở Sài Gòn
97.000 tượng Phật được khắc vào đá ở Long Môn thạch động
Trưng bày 4.000 cổ vật khai quật từ 9 tàu cổ dọc bờ biển Việt Nam
Audio
Ông Bùi Thanh Hà, Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ trao đổi về vấn đề dâng sao giải hạn đang diễn ra tại một số chùa
Phỏng vấn Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Cần Thơ về công tác tuyên truyền, phổ biến Luật tín ngưỡng, tôn giáo và Nghị định 162/2017/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật tín ngưỡng, tôn giáo tại địa phương


BAN TÔN GIÁO CHÍNH PHỦ

Đường Dương Đình Nghệ, P. Yên Hòa,Q. Cầu Giấy - Hà Nội
Điện thoại: 0243 8 248 673 . Fax: 08041313
Email: bantongiaocp@chinhphu.vn



Người chịu trách nhiệm chính: TS.Bùi Thanh Hà 
Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ

Đơn vị quản lý: Trung tâm Thông tin,
Ban Tôn giáo Chính phủ

Email:ttttbantongiao@chinhphu.vn