Tìm kiếm  Tìm kiếm nâng cao
Ngày 22/02/2020 08:52 AM
Ấn phẩm sách
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 1+2/2020
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 12/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 11/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 10/2019
Thăm dò ý kiến
Bạn theo đạo nào ?















Chọn    Xem KQ
Tín ngưỡng sản xuất của người Dao vùng Tây Bắc
Người Dao Quần Chẹt tái hiện trích đoạn điệu múa Xuất peng pịa chủng trong lễ cúng tạ ơn Bàn Vương tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam năm 2017

Người Dao vùng Tây Bắc – Bắc Trường Sơn có biệt tài về sản xuất và thâm canh cây trồng trên đất dốc. Bà con rất chú trọng khâu chọn đất, rừng, chọn giống, chọn mùa vụ để cư trú và canh tác. Tập quán này đã hình thành những nét độc đáo bản địa về tín ngưỡng sản xuất của người Dao.

Nông lịch truyền thống gắn liền với lễ tết hàng năm

Di cư tới Việt Nam từ nhiều vùng khác nhau với nhiều đợt suốt gần 7 thế kỷ, người Dao đã trở thành cư dân văn hóa bản địa ở miền núi Đông Bắc, Tây Bắc và Bắc Trường Sơn. Dù đến cư trú sớm hay muộn ở vùng cao hay vùng thấp, người Dao vẫn giữ được tập quán nông lịch truyền thống sản xuất gắn với nghi lễ tín ngưỡng.

Lịch tháng Chạp là thu dọn nương rẫy, chuẩn bị đón Tết Nguyên đán. Tháng Giêng ăn Tết, thăm họ hàng cùng với trỉa ngô gieo lúa. Tháng Hai trồng rau quả, trồng chàm nhuộm vải. Tháng Ba, tháng Tư chăm sóc cây trồng, mở ruộng nương rẫy canh tác. Tháng Năm thu hoạch vụ xuân hè, gieo trồng vụ hè thu, mùa thu hái thuốc nam. Tháng Sáu thu hoạch chàm, nhuộm vải, chăm sóc cây trồng.

Tháng Bảy chăm sóc nương vườn, thu hái lâm sản, đan lát đồ gia dụng. Tháng Tám trồng rau mùa vụ đông. Tháng Chín thu hoạch mùa, tết cơm mới, chuẩn bị cho mùa lễ hội. Tháng Mười thu hái thuốc nam, làm nhà, cưới xin, cấp sắc tạ mả, tết nhảy… tháng Mười Một tiếp tục các nghi lễ, đốt nương, lấy củi, thu hoạch mùa.

Sự vận hành của nông lịch truyền thống người Dao rất phù hợp với điều kiện khí hậu, sinh cảnh cư trú và năng lực sản xuất của người Dao tạo ra sự phát triển bền vững của một nền canh tác trên đất dốc. Người Dao vốn rất có năng lực thâm canh đất rừng, hỏa canh nương rẫy.

Thầy cúng Triệu Văn Lịch dâng cúng tiến vàng kính biếu tổ tiên trong lễ cúng tạ ơn Bàn Vương tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam năm 2017

Tín ngưỡng sản xuất nét đẹp văn hóa người Dao

Người Dao quan niệm vạn vật đều có linh hồn. Cây cối, con vật trong rừng trên nương, trong nhà ngoài vườn đều có linh hồn chính, biết sống chết, biết bày tỏ thái độ giận và thương đối với con người. Chính vì vậy, con người phải thông qua nghi lễ, phép thuật thờ cúng để duy trì mối quan hệ với cây trồng với con vật để cùng tồn tại. Đó là khát vọng làm ra nhiều bông cơm trái lúa, làm cho vật nuôi đông đàn dài lũ.

Trước khi phát rẫy mới, bà con làm lễ cúng ma nương ruộng cậy nhờ thần linh coi nương rẫy để cây trồng sai bông trĩu hạt quả to. Đến mùa thu hoạch cúng tạ ơn trời đất. Cộng đồng làng bản cứ bốn năm một lần tổ chức lễ cầu mùa diệt trừ sâu bọ. Ngay việc thu hoạch mùa màng bà con cũng có nghi lễ chọn ngày tốt mở đầu mùa gặt hái. Bà con chọn đám ruộng tốt cắt bông trúc thành mẹ lúa, hồn lúa về treo ở bàn thờ, cột nhà.

Sau thu hoạch là lễ cúng hồn lúa. Hồn lúa mẹ lúa đem để vào nơi cất lúa giống cầu mùa cho vụ sau. Nhiều nơi trong lễ cấp sắc, tết nhảy bà con còn làm nghi thức tế mẹ lúa để cầu may. Người Dao tôn vinh mùa vụ bằng nghi thức cúng cơm mới nơi bàn thờ gia tiên. Họ khấn ma nhà, ma nương, thần nông để tạ ơn, cầu sự phù hộ độ trì để mùa màng bội thu.

Trước mùa gieo cấy, nhà nào cũng có lễ cúng lúa giống để mở đầu cho mùa vụ mới. Đây là nghi thức cầu mùa phổ biến của nhiều cư dân vùng núi, trong đó có người Dao. Cúng xong cụ lúa, cùng hồn lúa, mẹ lúa vụ trước sẽ được tra hạt những hạt giống trước tiên mở đầu mùa vụ mới, mở ra chu kỳ sản xuất mới.

Ngày nay, tuy đã nhiều đổi thay, các nghi lễ có phần giản tiện hơn nhiều nhưng với người Dao Tây Bắc và Bắc Trường Sơn thì hình tượng mẹ lúa vẫn đậm nét chi phối mọi nghi thức tín ngưỡng sản xuất nông nghiệp./.

Nguồn: vanhien.vn

Tín ngưỡng sản xuất của người Dao vùng Tây BắcNông lịch truyền thống gắn liền với lễ tết hàng năm Di cư tới Việt Nam từ nhiều vùng khác nhau với nhiều đợt suốt gần 7 thế kỷ, người Dao đã trở thành cư dân văn hóa bản địa ở miền núi Đông Bắc, Tây Bắc và Bắc Trường Sơn. Dù đến cư trú sớm hay muộn ở
Share on Facebook   Share on Twitter Share on Google Share on Buzz        Quay lại   Gửi đi   In trang này   Về đầu trang
Cao Đài Tiên Thiên tỉnh Tiền Giang tỉnh tổ chức Hội nghị quý I/2020
Các tổ chức tôn giáo tỉnh Quảng Bình nâng cao ý thức phòng chống dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona gây ra
Hội đồng chức sắc Chăm Bàlamôn tỉnh Ninh Thuận tổ chức Lễ phong chức Phó Cả sư
Tăng, ni sinh được nghỉ học để phòng dịch corona
Khai mạc trưng bày “90 năm Đảng Cộng sản Việt Nam-Những mốc son lịch sử”
Sẽ kiểm tra công tác quản lý lễ hội ở nhiều địa phương
Đảng bộ Bộ Nội vụ tổ chức lễ Kỷ niệm 90 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930-3/2/2020)
Bộ Văn hóa đề nghị tạm dừng các lễ hội chưa khai mạc vì virus corona
Công bố thêm 11 Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
Chùa Chắc Băng Mới, huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang khánh thành giảng đường
Video
Phát huy vai trò của các tôn giáo trong việc bảo vệ môi trường ở Việt Nam
Toàn văn bài phát biểu của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc tôn giáo có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Hình ảnh
Hàng vạn du khách dự lễ khai hội đền Sóc Xuân Canh Tý 2020
Nghi lễ 'Tống cựu nghinh Tân' tại Hoàng thành Thăng Long
Lễ hội ném còn ba nước Việt-Lào-Trung lần thứ VI
Audio
Ông Bùi Thanh Hà, Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ trao đổi về vấn đề dâng sao giải hạn đang diễn ra tại một số chùa
Phỏng vấn Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Cần Thơ về công tác tuyên truyền, phổ biến Luật tín ngưỡng, tôn giáo và Nghị định 162/2017/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật tín ngưỡng, tôn giáo tại địa phương


BAN TÔN GIÁO CHÍNH PHỦ

Đường Dương Đình Nghệ, P. Yên Hòa,Q. Cầu Giấy - Hà Nội
Điện thoại: 0243 8 248 673 . Fax: 08041313
Email: bantongiaocp@chinhphu.vn

Người chịu trách nhiệm chính: Bà Trần Thị Minh Nga -
Phó Trưởng Ban
Đơn vị quản lý: Trung tâm Thông tin,
Ban Tôn giáo Chính phủ

Email:ttttbantongiao@chinhphu.vn