Tìm kiếm  Tìm kiếm nâng cao
Ngày 18/09/2019 07:48 AM
Ấn phẩm sách
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 8/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 7/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 6/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 5/2019
Thăm dò ý kiến
Bạn theo đạo nào ?















Chọn    Xem KQ
Đền Ngọc Sơn, cầu Thê Húc: Biểu tượng đặc trưng của Hà Nội xưa và nay

Theo các sử sách để lại, trên đất kinh kỳ Thăng Long-Đông Đô-Hà Nội, nghìn năm văn hiến, sự hoà hợp về tôn giáo được thể hiện khá rõ nét tại đền Ngọc Sơn. Đền nằm trên đảo Ngọc Sơn thuộc hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội). Tuy là một ngôi đền kiến trúc mới; song đền Ngọc Sơn lại là một điển hình về không gian và kiến trúc tuyệt tác. Hồ Gươm, Tháp Rùa và đền Ngọc Sơn...tạo nên một quần thể hoàn chỉnh. Quần thể này đã trở thành một trong những biểu tượng đặc trưng cho Hà Nội ngày nay.

           Đảo Ngọc Sơn xưa được gọi là Tượng Nhĩ (tai voi). Vua Lý Thái Tổ rời đô ra Thăng Long đặt tên đảo là Ngọc Tượng, đến đời Trần đảo được đổi tên là Ngọc Sơn. Tại đây đã có một ngôi đền được dựng lên để thờ những Anh hùng liệt sĩ đã hy sinh trong kháng chiến chống quân Nguyên Mông. Do tồn tại lâu ngày, ngôi đền bị sụp đổ. Đến thời Vĩnh Hựu nhà Lê (1735-1739), chúa Trịnh Giang đã cho dựng cung Thuỵ Khánh, đắp hai quả núi đất ở trên bờ phía đông đối diện với Ngọc Sơn gọi là núi Đào Tai và Ngọc Bội. Cuối đời Lê, cung Thuỵ Khánh bị Lê Chiêu Thống phá huỷ. Một nhà từ thiện tên là Tín Trai đã lập ra một ngôi chùa gọi là chùa Ngọc Sơn trên nền cung Thuỵ Khánh cũ. Năm Thiệu Trị thứ ba (1843), một hội từ thiện đã bỏ gác chuông, xây lại các gian điện chính, các dãy phòng hai bên, đưa tượng Văn Xương Đế Quân vào thờ và đổi tên là đền Ngọc Sơn. Đền chủ yếu thờ Văn Xương Đế Quân-ngôi sao chủ việc văn chương, khoa cử (theo tín ngưỡng Đạo giáo đương thời) và thờ Trần Hưng Đạo. Năm 1864, danh nhân văn hóa Nguyễn Văn Siêu đứng ra chủ trì việc sửa sang toàn cảnh khu đền với diện mạo như ngày nay. Sự dung hòa: Đạo, Phật, Nho, không chỉ thể hiện ở việc thờ cúng, mà nó còn biểu lộ đậm nét trong kiến trúc, xây dựng cho đến hệ thống các câu đối, hoành phi, vật bài trí ở đền Ngọc Sơn.

Sự thể hiện tinh thần Nho giáo một cách sâu sắc ở Tháp Bút và Đài Nghiên. Khi tu sửa lại khu vực đền, Nguyễn Văn Siêu đã cho xây dựng một tháp đá trên gò núi Độc Tôn, trên đỉnh tháp là hình ngọn bút lông, trên thân tháp tạc ba chữ: Tả Thanh Thiên (viết lên trời xanh). Cạnh đó, Đài Nghiên được đặt trên cửa cuốn. Đài Nghiên được tạc bằng đá hình nửa quả đào có ba con ếch đội. Tháp Bút, Đài Nghiên biểu trưng cho quan điểm trọng văn chương, anh tài của Nho giáo. Đồng thời, nó cũng thể hiện tư tưởng của tầng lớp nho sĩ lúc bấy giờ. Qua cửa cuốn là cầu Thê Húc (Thê Húc nghĩa là giữ lại ánh sáng đẹp của mặt trời) dẫn đến Đắc Nguyệt Lầu (lầu được trăng). Cả cầu Thê Húc lẫn Đắc Nguyệt Lầu mang đậm mầu sắc Đạo giáo. Hai bên tả-hữu có hai bức phù điêu hình Long Mã cõng Bát quái và Rùa Thần cõng một thanh kiếm. Trên các phù điêu có các câu: Long Mã Hà đồ (Long Mã cõng Hà đồ); Thần Quy Lạc thư (Rùa Thần cõng Lạc Thư). Từ Hà đồ, Lạc Thư đến Đắc Nguyệt Lầu, cầu Thê Húc, là sự thể hiện tư tưởng Triết học phương đông và tinh thần Đạo giáo Thần Tiên. Tuy nhiên, ngay ở Đắc Nguyệt Lầu lại có sự thể hiện tư tưởng Phật giáo. Hai câu đối ở cửa, một vế mang tư tưởng Đạo giáo được dịch là: Cảnh Tiên ở cõi trần cũng có đường thông tới, vế kia thì lại mang tinh thần nhà Phật: Hồ linh thiêng, nước Nhược Thủy theo duyên thì độ.

 

 

 

Khu vực chính của đền Ngọc Sơn có ba phần, phía trước là trấn ba đình (đình chắn sóng); giữa là điện thờ chính, sau cùng là hậu cung. Điện thờ chính là nơi thờ Văn Xương Đế Quân cùng chư vị Thần Tiên, ở đây mầu sắc Đạo giáo rõ nét. Phần hậu cung là nơi thờ Trần Hưng Đạo. Tuy nhiên, tượng Đức Thánh Trần với bàn thờ ở giữa, còn một bên là bàn thờ Phật với tượng Quan Âm Bồ Tát và Thiện Tài Đồng Tử, bên kia là bàn thờ Thần linh, sơn Thần, Thổ địa. Bức tường trước hậu cung thì lại có sự dung hòa giữa Đạo giáo và Nho giáo, giữa hai chữ Trung-Nghĩa là hình Bát quái. Những sinh hoạt tín ngưỡng tại đền Ngọc Sơn cũng thể hiện sự hoà hợp Tam giáo một cách sâu sắc. Dù trước điện thờ Văn Xương Đế Quân, bàn thờ Phật, hay bàn thờ Đức Thánh Trần thì câu khấn đầu tiên sẽ là: “Nam mô Quan Thế Âm Bồ Tát”, hoặc “Nam mô A di đà Phật”. Tiếp đó là tụng kinh Phật, hoặc lời khấn mong Đức Thánh Trần phù hộ độ trì hay lời ước nguyện của bản thân. Những cụ già mặc áo nâu sồng tụng kinh, khấn vái; những người đến tham quan cảnh đền cũng hương hoa nguyện cầu; … Tất cả đều được người dân làm một cách tự nhiên, hòa thuận, mà không phân biệt đâu là Phật, Đạo hay Nho. Tôn giáo nào, thần thánh nào đem đến niềm tin tốt đẹp vào cuộc sống thì đều được người dân Việt Nam thờ phụng. Đó chính là tâm linh của người dân Việt Nam khi dung hòa các tín ngưỡng, tôn giáo. Đền Ngọc Sơn vẫn đứng đó, Tháp Bút vẫn đang viết lên trời xanh, tất cả không chỉ là một quần thể đẹp giữa lòng Hà Nội, đó còn là thế giới tâm linh của người dân Việt Nam xưa và nay.

 

Sự kết hợp giữa đền Ngọc Sơn và hồ Hoàn Kiếm đã tạo thành một tổng thể kiến trúc Thiên-Nhân hợp nhất, tạo vẻ đẹp cổ kính, hài hoà cho đền và hồ, gợi nên cảm giác chan hoà giữa con người và thiên nhiên. Đền Ngọc Sơn và hồ Hoàn Kiếm đã trở thành những chứng tích gợi lại những kỷ niệm xưa về lịch sử dân tộc, thức tỉnh niềm tự hào, yêu nước chính đáng cũng như tâm linh, ý thức mỗi người dân Việt Nam trước sự trường tồn của dân tộc.

Châu Linh

Đền Ngọc Sơn, cầu Thê Húc: Biểu tượng đặc trưng của Hà Nội xưa và nayĐảo Ngọc Sơn xưa được gọi là Tượng Nhĩ (tai voi). Vua Lý Thái Tổ rời đô ra Thăng Long đặt tên đảo là Ngọc Tượng, đến đời Trần đảo được đổi tên là Ngọc Sơn. Tại đây đã có một ngôi đền được dựng lên để thờ những Anh hùng liệt sĩ đã hy sinh trong kháng chiến
Share on Facebook   Share on Twitter Share on Google Share on Buzz        Quay lại   Gửi đi   In trang này   Về đầu trang
Lễ hội làng quê
Vương quốc của những ngôi đền
Học ngoại ngữ miễn phí ở chùa Lá
Người Công giáo Cẩm Xuyên đoàn kết phát triển kinh tế, xây dựng quê hương
Lễ chùa làng đầu năm
10 lễ hội đầu xuân đáng chú ý nhất tại Miền Bắc
Cuộc đời và sự nghiệp của Nabi Muhammad (Saw)
Đôi nét về Đền Trần Nam Định
Mùa Xuân đi lễ tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám
Một số hiểu biết về Hồi giáo (Islam)
Video
Toàn văn bài phát biểu của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc tôn giáo có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Bài phát biểu của Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ Vũ Chiến Thắng tại cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Hình ảnh
Một số hình ảnh của Đoàn Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước tại tỉnh Hà Nam, và tỉnh Quảng Ninh
Ngôi chùa hơn 150 tuổi mang nét kiến trúc Á - Âu ở Tiền Giang
Hình ảnh Cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc các tôn giáo có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Audio
Ông Bùi Thanh Hà, Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ trao đổi về vấn đề dâng sao giải hạn đang diễn ra tại một số chùa
Phỏng vấn Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Cần Thơ về công tác tuyên truyền, phổ biến Luật tín ngưỡng, tôn giáo và Nghị định 162/2017/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật tín ngưỡng, tôn giáo tại địa phương


BAN TÔN GIÁO CHÍNH PHỦ

Đường Dương Đình Nghệ, P. Yên Hòa,Q. Cầu Giấy - Hà Nội
Điện thoại: 0243 8 248 673 . Fax: 08041313
Email: bantongiaocp@chinhphu.vn



Người chịu trách nhiệm chính: TS.Bùi Thanh Hà 
Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ

Đơn vị quản lý: Trung tâm Thông tin,
Ban Tôn giáo Chính phủ

Email:ttttbantongiao@chinhphu.vn