Một phụ nữ Trung Quốc cô thân vạn lý, nếm trải bao vất vả, cực nhọc trên con đường Tây du xa xưa để tìm hiểu hành trình của bậc cao tăng Tam Tạng pháp sư Đường Huyền Trang, cách nay hơn 1.300 năm. Những trải nghiệm đầy thú vị và thực tế ấy đã giúp tác giả Tôn Thư Vân viết nên tuyệt phẩm Muôn dặm không mây.
Trải qua 14 năm du hành, qua 10 quốc gia lớn nhỏ vị Tam Tạng pháp sư lỗi lạc đời nhà Đường (Trung Quốc) đã tới được Tây Trúc – Đất Phật. Không chỉ thế, trong suốt quá trình Tây hành ngài còn nghiên cứu, biên dịch, và thuyết giảng rất nhiều bộ kinh Phật mà hầu hết Phật giáo Trung Quốc ngày nay còn đang đọc tụng.
Người Trung Hoa và Phật giáo Trung Quốc, cũng như Việt Nam, chỉ biết Đường Huyền Trang với xứ mệnh một hành giả trải bao kiếp nạn, tìm đến Đất Phật cầu pháp và đã thỉnh được chân Kinh mang về Trung Hoa hoằng truyền, qua nhân vật hư cấu là nhà sư Huyền Trang trong tác phẩm Tây Du Ký của tác giả Ngô Thừa Ân (đời nhà Minh, Trung Quốc), mà không biết được những giá trị thực, dù ít ỏi hơn rất nhiều so với thực tế ngài Huyền Trang đã trải, qua nguyên tác Đại Đường Tây vực ký của chính ngài viết ra. Và một điều quan trọng nữa không chỉ đối với Phật giáo Trung Hoa, đó là ngài Huyền Trang, với tác phẩm của ngài – Đại Đường Tây vực ký – đã giúp cho Ấn Độ tái hiện lại lịch sử Phật giáo. Điều mà cho đến cuối thế kỷ XIX, ở Ấn Độ, rất nhiều người không biết Đức Phật da đen hay da trắng. Cũng qua phiên bản dịch Anh ngữ của tác phẩm này, người Ấn Độ mới biết được chính Ấn Độ là quê hương của Đức Phật, và cũng nhờ nó mà người Ấn Độ tìm được một số lượng lớn di sản trân quý của Phật giáo.
Với mong muốn đi vào lịch sử, tìm lại hình tướng chân thật của ngài Huyền Trang, mà Đại Đường Tây vực ký đã không đề cập hết, tác giả Tôn Thư Vân (Trung Quốc) đã một mình thân chứng Tây hành chính con đường dài thăm thẳm và đầy gian nan mà hơn 13 thế kỷ trước ngài Huyền Trang đã đi qua để viết nên Muôn dặm không mây tuyệt tác này.
Với lối văn dung dị, vừa như tự truyện, vừa như lịch sử, lại vừa như một thể ký đầy trải nghiệm và lôi cuốn, Muôn dặm không mây là một cuốn sách viết về nhân văn, về địa lý, lịch sử, văn hóa rất sâu sắc, là bức tranh sinh động về sự giao lưu văn hóa Đông Tây. Qua 12 chương sách, tác giả Tôn Thư Vân (tên thật là Tôn Thục Vân, sinh năm 1963 tại tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc, học Ngoại ngữ tại Đại học Bắc Kinh, làm nghiên cứu sinh Lịch sử tại Đại học Oxford, Anh) đã đưa người đọc từ thú vị này đến bất ngờ khác. Mà lạ thay, mỗi sự kiện, mỗi chi tiết, dù xưa hay nay đều được tác giả khắc họa một cách rất chân thực nhưng vẫn tự nhiên, khiến người đọc vừa hồi hộp, vừa cuốn hút.
Ban đầu, Tôn Thư Vân định chọn tên sách là “Tây du chân ký”, nhưng, theo tác giả, cái tên này chỉ nói hình tướng bên ngoài, “Muôn dặm không mây” mới có hồn hơn. Ý nghĩa “Muôn dặm không mây” là tâm không bị chói buộc, vô phiền não. Tác giả cho rằng, ngài Huyền Trang sau khi kinh qua muôn ngàn gian khổ, cảnh giới mà ngài đạt đến chính là đây, an nhiên, vắng lặng, tịch tĩnh nhưng lại rộng rãi vô cùng như muôn dặm trời lồng lộng không một gợn mây.
Muôn dặm không mây được tác giả Tôn Thư Vân viết bằng tiếng Anh với nhan đề Ten thousand miles without a cloud, được xuất bản lần đầu tiên tại Luân Đôn vào tháng 7/2003 và nhanh chóng gây sóng gió trong giới độc giả Anh quốc. Ngay sau đó, để đáp ứng nhu cầu của độc giả, cuốn sách được dịch ra nhiều thứ tiếng, như Pháp, Ý, Hà Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc… Mùa hè năm 2004, chính tác giả đã chuyển dịch thành tác phẩm Vạn lý vôn vân và xuất bản tại Trung Quốc. Trong lời tựa bản tiếng Trung, Giáo sư Amartya Sen – người được giải thưởng Nobel về kinh tế học, đã khẳng định: Đây là quyển sách đa tầng mức, đa góc độ, cũng là một tuyệt phẩm bao hàm văn hóa, lịch sử, địa lý và nhân văn. Muôn dặm không mây khiến người đọc cảm động, khó quên. Đây là một tác phẩm hay, không thể không đọc.
Để phục vụ độc giả trong nước, dịch giả Tâm Hiếu đã dịch sách sang tiếng Việt với nhan đề Muôn dặm không mây và xuất bản tại Việt Nam năm 2009. Sách do Nhà Xuất bản Tri Thức ấn hành. Xin trân trọng giới thiệu cùng độc giả./.
Yên Sơn cư sỹ