Tìm kiếm  Tìm kiếm nâng cao
Ngày 19/09/2019 02:44 AM
Ấn phẩm sách
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 8/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 7/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 6/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 5/2019
Thăm dò ý kiến
Bạn theo đạo nào ?















Chọn    Xem KQ
Những giá trị của lễ hội và quản lý lễ hội

Đầu năm 2015, trên một tờ báo lớn có người (không biết có phải nhà báo không) đã dám viết: “Không biết tự bao giờ, lễ hội lại là nơi để con người thể hiện thói ích kỷ, thực dụng, và tất cả những thói hư tật xấu của mình. Vậy nên mới có chuyện, cứ mỗi khi có lễ hội là có những chuyện chướng tai gai mắt đi kèm…”!? Vậy, một năm cả nước có gần 8.000 lễ hội phải bỏ đi vì lễ hội không tốt? Chắc những nhà nghiên cứu, nhà quản lý và những ai có sự hiểu biết về lễ hội sẽ hiểu rõ nên tôi không có lời bình về nội dung trên.

Trên thế giới, các quốc gia đều có lễ hội với qui mô to, nhỏ và mang những giá trị văn hóa khác nhau. Ở Việt Nam, lễ hội là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta có hàng nghìn năm lịch sử, thể hiện sự ghi nhận công đức và lòng tri ân của các thế hệ đối với các bậc tiên hiền đã có công giúp dân khai hoang, lập ấp, trồng trọt, chăn nuôi; đánh đuổi ngoại xâm, bảo vệ nền độc lập của Tổ quốc trong suốt chiều dài lịch sử của dân tộc. Lễ hội mang truyền thống đặc trưng của mỗi dân tộc trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam, của mỗi vùng miền, phản ánh những nét đẹp văn hoá truyền thống, phong tục tập quán, tín ngưỡng, tôn giáo,... Hầu hết các lễ hội đều mang tính giáo dục tư tưởng, đạo đức lối sống, lòng yêu quê hương đất nước, lòng tự hào dân tộc với truyền thống lịch sử vẻ vang mà cha ông ta đã gây dựng với những sự hy sinh to lớn, góp phần xây dựng tinh thần đoàn kết trong cộng đồng và xã hội. Đến với lễ hội, mọi người như được tăng thêm sức mạnh tinh thần với đời sống tâm linh huyền bí. Theo đó, mọi người tự nhận thấy phải luôn sống hướng thiện, sống có đạo đức, cùng cầu cho quốc thái dân an, bản thân và gia đình gặp nhiều may mắn, hạnh phúc, ai cũng phải có trách nhiệm với quê hương, đất nước nên nhiều người đã làm nhiều việc tốt hơn, con người trở nên hoàn thiện hơn . Vì vậy, lễ hội có ý nghĩa hết sức quan trọng trong đời sống của nhân dân ta.

Lễ hội ở nước ta rất đa dạng và phong phú (trong bài này tác giả không đề cập đến lễ hội phi tín ngưỡng, tôn giáo). Mỗi dân tộc, vùng miền đều có lễ hội khác nhau với nội dung, hình thức riêng và thường có hai phần: phần lễ và phần hội. Phần lễ được tổ chức trang nghiêm với nghi lễ truyền thống nhằm ôn lại lịch sử và công lao to lớn của các bậc tiên hiền, như: lễ Thánh, lễ Thần,… Phần hội cũng được tổ chức chu đáo với những hình thức ông cha truyền lại với những trò chơi dân gian; hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể thao,… Thực tế chứng minh rằng, lễ hội có vai trò giáo dục truyền thống rất sâu sắc và quan trọng. Phần lớn các lễ hội đều gắn với những di tích tín ngưỡng, tôn giáo nơi tôn thờ các vị anh hùng dân tộc như: Lễ hội đền Gióng, lễ hội đền Hai Bà Trưng; lễ hội đền Trần ở Thái Bình, Nam Định, Hải Dương,… hoặc những lễ hội nhằm tôn vinh những người có công giúp dân khai hoang lập ấp, dạy dân trồng trọt, chăn nuôi hay các vị tổ nghề. Qua lễ hội để giáo dục truyền thống sản xuất, làm cho mọi người có ý thức về nghề nghiệp do ông cha để lại, duy trì và phát triển để xứng đáng với tiền nhân. Trong lễ hội, người dân đã sáng tạo ra nhiều trò chơi để “Trai đua mạnh, gái đua tài” như các trò chơi: đấu vật, đánh đu, đua thuyền,… của các chàng trai và nấu cơm, dệt vải,… của các cô gái. Mọi người cùng tham gia, cùng thưởng thức và thể hiện sức mạnh của cộng đồng. Mọi người đến lễ hội với niềm tin chân thành, niềm vui dào dạt và niềm tin hy vọng sâu sắc cho bản thân cũng như cho cộng đồng. Ai cũng tự giác tham gia góp phần cho thành công của lễ hội.

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, chính sách về văn hoá, xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, dân tộc,… nhằm duy trì và phát triển những giá trị tốt đẹp của lễ hội; đồng thời phát huy được sức mạnh khối đại đoàn kết dân tộc. Công tác quản lý lễ hội bước đầu được coi trọng và bảo đảm cho người dân tham gia lễ hội văn minh, an toàn, tiết kiệm và đã từng bước đưa hoạt động của các lễ hội vào nền nếp, thu hút tập hợp được đông đảo nhân dân tham gia. Qua lễ hội đã khơi dậy được truyền thống tốt đẹp của dân tộc, giáo dục được tinh thần đoàn kết, thương yêu nhau và thanh thiếu nhi hiểu được truyền thống vẻ vang của dân tộc, công lao to lớn của tổ tiên để noi theo.

Tuy nhiên, việc tổ chức lễ hội vẫn còn quá nhiều hạn chế do lễ hội được tổ chức tràn lan, thiếu sự quản lý, thậm chí có những lễ hội được tổ chức không phù hợp với truyền thống mà lo mục đích thu lợi, tất nhiên chỉ là số ít nhưng ảnh hưởng rất lớn đến giá trị của lễ hội. Trong lễ hội, hiện tượng đốt hương, vàng mã, sắm lễ, xóc thẻ xin quẻ, mua dấu ấn, tiền để tùy tiện vào khắp tượng Phật, tượng Thánh, vứt xuống giếng,... rất thiếu văn hóa diễn ra ở nhiều nơi. Điều đáng nói là một số lễ hội tổ chức quy mô quá lớn, thời gian kéo dài, nhiều nơi đua nhau tổ chức cho “hoành tráng”? Trong khi một số lễ hội đã có những hoạt động gây bức xúc trong xã hội, làm ảnh hưởng đến văn hoá truyền thống của dân tộc. Ở một số ít lễ hội còn xảy ra đánh nhau, trộm cắp,… gây mất trật tự an ninh ở nơi thờ tự hay tệ cờ bạc, rượu chè, lợi dụng để thu tiền bất chính cũng xảy ra ở nơi này, nơi khác. Mặc dù dư luận đã lên tiếng phề phán mạnh mẽ, nhưng những hiện tượng đó vẫn chưa giảm.

Có thể thấy rằng, công tác quản lý Nhà nước đối với các lễ hội chưa theo kịp sự phát triển, thậm chí còn lúng túng; chưa tập trung tuyên truyền nâng cao nhận thức và hướng dẫn cụ thể để người dân cùng thể hiện trách nhiệm trong thực hiện nếp sống văn minh khi tham gia lễ hội nhằm khắc phục những hiện tượng không lành mạnh trong lễ hội. Việc tổ chức các hoạt động dịch vụ phục vụ các lễ hội còn yếu kém, hàng quán trong lễ hội bán tràn lan, giá cả tuỳ tiện gây cảm giác khó chịu cho người tham gia lễ hội.

Để đưa hoạt động lễ hội vào nền nếp, bảo đảm việc tham gia lễ hội thật sự là nhu cầu cần thiết của người dân, giữ được bản sắc văn hoá của dân tộc, lễ hội thực sự văn minh, an toàn, tiết kiệm, hiệu quả và thiết thực đòi hỏi phải có những giải pháp kiên quyết, cụ thể. Cần tăng cường công tác giáo dục tuyên truyền làm cho mọi người nâng cao nhận thức vễ lễ hội, có ý thức trách nhiệm tham gia lễ hội, bảo đảm hoạt động lễ hội thực sự văn hoá, văn minh, giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc, an toàn, tiết kiệm và hiệu quả. Trước hết, các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị và cán bộ, đảng viên phải gương mẫu chấp hành các quy định về quản lý tổ chức lễ hội và tham gia lễ hội, trong đó có việc tổ chức tốt các hoạt động dịch vụ phục vụ lễ hội. Đồng thời cần củng cố các ban tổ chức để quản lý lễ hội tốt hơn, có trách nhiệm tổ chức các hoạt động lễ hội trang nghiêm, tránh gây bức xúc cho nhân dân.

Lễ hội là hoạt động văn hoá truyền thống của dân tộc. Đến với lễ hội mọi người đều cầu mong có được những điều tốt đẹp cho dân, cho nước, cho bản thân và gia đình. Vì vậy, lễ hội cần phải được duy trì và phát triển theo định hướng tích cực. Hy vọng lễ hội ở nước ta ngày càng phù hợp với đời sống hiện đại, đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng và tâm linh của người dân và lễ hội phải thực sự văn minh, an toàn, tiết kiệm và hiệu quả. Điều quan trọng là phải nhận thức đúng về những giá trị tích cực của lễ hội, không vì một số hiện tượng đơn lẻ mà làm mất đi những cái hay, cái đẹp và giá trị thật của lễ hội./.

Thanh An

Những giá trị của lễ hội và quản lý lễ hộiTrên thế giới, các quốc gia đều có lễ hội với qui mô to, nhỏ và mang những giá trị văn hóa khác nhau. Ở Việt Nam, lễ hội là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta có hàng nghìn năm lịch sử, thể hiện sự ghi nhận công đức và lòng tri ân của các thế hệ đối với các
Share on Facebook   Share on Twitter Share on Google Share on Buzz        Quay lại   Gửi đi   In trang này   Về đầu trang
Tăng cường hợp tác quốc tế và thành tựu nhân quyền ở Việt Nam, một thông điệp hùng hồn với cộng đồng quốc tế
Vì sao bất hòa tôn giáo tại Trung Đông lại bùng phát?
Ngòi nổ Trung Đông liệu có được tháo bỏ khi mâu thuẫn giữa hai dòng Hồi giáo Sunni và Shi’ite như bếp than hồng?
Ảnh hưởng của Giáo lý Công giáo đối với vấn đề hôn nhân gia đình ở Việt Nam
Các sự kiện Tôn giáo và công tác Tôn giáo nổi bật năm 2015
Hiệu quả từ công tác đối thoại với các tôn giáo qua thực tế tại thành phố Đà Nẵng
Xây mới công trình tôn giáo, tín ngưỡng: Thiếu bản sắc Việt
Bến Tre: 20 năm thực hiện công tác quản lý nhà nước đối với đạo Cao Đài (1995-2015)
Tương lai của Phật giáo vùng Mekong luôn khó đoán
Donald Trump và cái bẫy cuộc chiến tôn giáo của IS
Video
Toàn văn bài phát biểu của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc tôn giáo có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Bài phát biểu của Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ Vũ Chiến Thắng tại cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Hình ảnh
Một số hình ảnh của Đoàn Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước tại tỉnh Hà Nam, và tỉnh Quảng Ninh
Ngôi chùa hơn 150 tuổi mang nét kiến trúc Á - Âu ở Tiền Giang
Hình ảnh Cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc các tôn giáo có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Audio
Ông Bùi Thanh Hà, Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ trao đổi về vấn đề dâng sao giải hạn đang diễn ra tại một số chùa
Phỏng vấn Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Cần Thơ về công tác tuyên truyền, phổ biến Luật tín ngưỡng, tôn giáo và Nghị định 162/2017/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật tín ngưỡng, tôn giáo tại địa phương


BAN TÔN GIÁO CHÍNH PHỦ

Đường Dương Đình Nghệ, P. Yên Hòa,Q. Cầu Giấy - Hà Nội
Điện thoại: 0243 8 248 673 . Fax: 08041313
Email: bantongiaocp@chinhphu.vn



Người chịu trách nhiệm chính: TS.Bùi Thanh Hà 
Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ

Đơn vị quản lý: Trung tâm Thông tin,
Ban Tôn giáo Chính phủ

Email:ttttbantongiao@chinhphu.vn