Tìm kiếm  Tìm kiếm nâng cao
Ngày 19/09/2019 07:32 PM
Ấn phẩm sách
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 8/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 7/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 6/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 5/2019
Thăm dò ý kiến
Bạn theo đạo nào ?















Chọn    Xem KQ
Cần quan tâm và coi trọng yếu tố tín ngưỡng và tâm linh trong quy hoạch xây dựng nông thôn mới

Làng quê nông thôn Việt Nam được hình thành và gắn bó với sự ra đời của nền văn minh lúa nước và văn minh nông nghiệp đã có từ vài nghìn năm từ khi đất nước ta ra đời, sự gắn bó giữa 3 yếu tố: nông nghiệp, nông dân và nông thôn đã tạo ra văn hoá làng quê vừa đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc vừa mang đậm yếu tố tín ngưỡng và tâm linh.

Ở làng quê nông thôn Việt Nam các thời kỳ đâu đâu cũng thấy có đình, chùa, đền, nhà thờ... thường là trung tâm của làng, tập hợp, thu hút mọi người sinh hoạt văn hoá, tự do tâm linh, tín ngưỡng.

Người dân làng quê nông thôn Việt Nam từ ngàn đời xưa đã biết trồng lúa trồng dâu, trồng tre, 3 loại cây đều gắn bó với con người trong quá trình lịch sử, trồng lúa để có lương thực nuôi sống con người, trồng dâu nuôi tằm để làm ra quần áo, trồng tre để làm nhà và bảo vệ làng. Đặc trưng lớn nhất của văn hoá làng quê phải kể đến chùa, đình, đền, nhà thờ... người ta thường nói "cây đa, giếng nước, sân đình" đó là những yếu tố không thiếu ở làng quê gắn bó với con người ở nông thôn. Người dân làng quê nông thôn từ ngàn xưa tới nay với bản chất là chịu thương, chịu khó, cần cù lao động, sống đoàn kết biết dựa vào nhau "tắt lửa tối đèn" có nhau. Nét đẹp của họ là "Tôn sư, trọng đạo", tôn trọng thày, tôn trọng đạo đức, đạo đức trong nhà, đạo trong làng, đạo trung, đạo hiếu, đạo thờ cúng tổ tiên, thờ thánh, thờ phật, luôn cho rằng "sống tử tế, chết linh thiêng", "sống xấu xa, chết làm ma thiên hạ", luôn tôn vinh các giá trị văn hoá dân tộc. Người nông dân Việt Nam luôn coi trọng nơi chôn rau cắt rốn của mình, dù đi đâu làm gì cũng cố gắng trở về quê nơi sinh ra mình. Rốn là trung tâm của con người. Rốn đối với làng là trung tâm của làng, nơi đây thường được chọn làm đình, chùa, đền, nhà thờ để thờ ... cúng các bậc tổ tiên để cầu trời khấn phật phù hộ độ trì cho dân chúng.

Người dân làng quê nông thôn Việt Nam rất coi trọng mồ mả, coi đây là yếu tố tâm linh quan trọng trong cuộc sống, luôn cầu mong trong gia đình mình có "mồ yên mả đẹp" quan niệm của người dân làng quê là "sống vì mồ mả, không phải vì cả bát cơm"; "sống khôn chết thiêng", "lá rụng về cội", "sống là gửi, thác là về", suốt đời có 3 điều lo: "Lo cho người sống, lo tang cho người chết, lo tế lễ cho tổ tiên". Người dân làng quê rất quan tâm đến tín ngưỡng: đức tín, thờ thần thờ thánh và thờ những người có công... và rất coi trọng "Nhân, Lễ, Nghĩa, Đức, Trí, Tín" đây là cơ sở của Nho học, Lão học, Phật học Việt Nam làm gì cũng phải có cân bằng Âm Dương; Thiên, Địa, Nhân hợp nhất; đủ cửa Thần, cửa Phật, cửa Thánh và phù hợp với phong thuỷ (gió và nước), làm gì và làm thế nào để có mưa thuận gió hoà, thực hiện đúng phong thuỷ là yếu tố cơ bản trong đời sống tâm linh trong xã hội.

Nêu một số nét đặc trưng của nông thôn Việt Nam để thấy trong mọi thời kỳ thì nông thôn Việt Nam bao giờ cũng cần phải giữ được bản sắc văn hoá dân tộc. Chính vì vậy Nghị quyết Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ VII (khoá X) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn và chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới của Chính phủ đã đề ra mục tiêu là "Xây dựng nông thôn mới có két cấu hạ tầng kinh tế xã hội từng bước hiện đại, cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn với phát triển nhanh công nghiệp dịch vụ, xây dựng xã hội nông thôn ổn định nhưng phải giàu bản sắc văn hoá dân tộc, dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vê, đời sống nhân dân ổn định và phát triển".

Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước trong gần 5 năm qua việc triển khai thực hiện quy hoạch xây dựng nông thôn mới được nhiều địa phương hưởng ứng và thực hiện tích cực đạt được nhiều kết quả rõ rệt đó là: Nhìn chung các địa phương đã xây dựng được quy hoạch nông thôn mới, quy hoạch chi tiết giao thông thuỷ lợi nội đồng, tập trung huy động mọi nguồn lực để xây dựng cơ sở hạ tầng như: Điện, đường, trường trạm, chợ, cấp thoát nước xử lý rác thải... bộ mặt nông thôn có nhiều đổi mới, đời sống vật chất văn hoá tinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt. Hàng vài chục xã đã hoàn thành 19/19 tiêu chí nông thôn mới, về đích trước, phấn đấu đến 2015 có 20% số xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới. Có thể nói xây dựng nông thôn mới đã trở thành phong trào chung và sâu rộng trong quần chúng nhân dân cả nước, được nhân dân đồng tình ủng hộ, các địa phương tích cực chỉ đạo thực hiện.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, quy hoạch xây dựng nông thôn mới còn bộc lộ một số yếu tố thiếu được quan tâm trong đó có yếu tố tín ngưỡng và tâm linh:

- Công tác tuyên truyền xây dựng nông thôn mới còn nặng về tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng chưa chú ý đến yếu tố giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc, xây dựng các tiêu chí văn hóa nông thôn, giữ truyền thống văn hoá làng xã Việt Nam đã có từ hàng ngàn năm.

- Việc xây dựng quy hoạch (bao gồm cả quy hoạch chung và quy hoạch chi tiết) chưa chú ý đến yếu tố tín ngưỡng và tâm linh, còn phó mặc cho đơn vị tư vấn thiết kế, trong khi đó nhiều đơn vị tư vấn thiết kế chất lượng thấp, thiếu kiến thức về tín ngưỡng và tâm linh, thiếu quan tâm đến quy hoạch các công trình tôn giáo ở địa phương như ở chùa, đình, đền, nhà thờ...  Do vậy thiếu kế hoạch điều chỉnh, bổ sung làm mới, trùng tu, sửa chữa, nâng cấp để đáp ứng với đời sống văn hoá tâm linh của nhân dân ở địa phương. Điều đáng quan tâm là chưa chú ý đến những yếu tố cơ bản về tâm linh tín ngưỡng như: Tâm, Hướng, Hình dạng, Kích thước, Độ cao, Phong thuỷ... Một số quy hoạch của xã thiếu ăn nhập với quy hoạch chung của huyện và vùng, khi triển khai xây dựng, hệ thống thoát nước, giao thông thuỷ lợi có nhiều khó khăn, sự kết hợp giữa việc xây dựng các công trình mới văn minh hiện đại và giữ lại những công trình đặc trưng cho văn hoá làng chưa chặt chẽ, vấn đề dân chủ công khai trong quy hoạch còn hạn chế, người dân ít được tham gia quy hoạch chung và quy hoạch các công trình tín ngưỡng tôn giáo.

- Người nông dân Việt Nam rất quan tâm đến yếu tố tín ngưỡng và tâm linh nhất là về mồ mả, tích nước, cấp nước, thoát nước, rác thải... trong quy hoạch nông thôn mới một số nơi chưa quan tâm đến hệ thống nghĩa trang, việc chôn cất và quản lý nghĩa trang còn lộn xộn và buông lỏng. Việc cấp thoát nước, thu gom rác thải còn bất cập, ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường, một vài nơi nhân dân còn thắc mắc và khiếu kiện.

- Công tác quy hoạch xây dựng các công trình tín ngưỡng tôn giáo chưa gắn chặt với kế hoạch khôi phục văn hoá ở nông thôn, một số nơi còn để văn hoá lễ hội mai một đi, trái lại một số nơi tổ chức lễ hội tràn lan, nhiều hiện tượng đồng bóng, bói toán, cờ bạc, mê tín dị đoan diễn ra khá phổ biến gây ra tình trạng lộn xộn mất an ninh ở khu vực nông thôn.

Từ tình hình thực tế trên đây, để bảo đảm yếu tố tín ngưỡng và tâm linh trong quy hoạch xây dựng nông thôn mới xin đề xuất một số biện pháp sau:

1. Tăng cường tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức cho cán bộ và nhân dân về mục tiêu xây dựng nông thôn mới của Đảng và Nhà nước. Bên cạnh yếu tố phát triển kinh tế xã hội, nâng cao đời sống nhân dân phải quan tâm đến yếu tố tín ngưỡng và tâm linh, giữ được bản sắc văn hoá dân tộc, tôn trọng quy hoạch của tổ tiên ông cha ta để lại. Phổ biến quán triệt sâu sắc Pháp lệnh Tín ngưỡng tôn giáo và Nghị định số 22/NĐ-CP của Chính phủ về "Hướng dẫn thi hành một số điều của pháp lệnh tín ngưỡng tôn giáo" bảo đảm việc quy hoạch xây dựng nông thôn mới phải phù hợp với chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước về tín ngưỡng tôn giáo.

2. Coi trọng việc quy hoạch, khôi phục lại, sửa chữa, nâng cấp các công trình tín ngưỡng tôn giáo như: Đình, chùa, đền, nhà thờ, từ đường, nơi thờ cúng những người có công dựng nước, giữ nước... phải coi trọng 6 yếu tố cơ bản về tín ngưỡng và tâm linh trong quy hoạch xây dựng nông thôn mới của ông cha ta để lại:

- Nhất: Tâm (Tâm của làng, tâm của công trình...)

- Nhì: Hướng (Hướng của làng, hướng của công trình...)

- Tam: Hình dạng (hình dạng làng quê, hình dạng công trình...)

- Tứ: Kích thước (Kích thước làng quê, kích thước công trình...)

- Ngũ: Độ cao (độ cao của làng quê, độ cao công trình...)

- Lục: Phong thuỷ, (phù hợp với hướng gió và cấp nước).

Trong đó phải đặc biệt quan tâm đến yếu tố Tâm, (khu trung tâm của xã), bảo đảm trung xã phải bề thế và trang nghiêm bao gồm các công trình quan trọng và chủ yếu của địa phương, chú ý đến yếu tố khai thông long mạch, sông, suối, hồ ao, giếng, trồng cây xanh xung quanh làng, các trục đường giao thông và khu trung tâm của xã.

3. Quan tâm đến quy hoạch và xây dựng nghĩa trang của địa phương, bố trí phù hợp với điều kiện của địa phương, về địa lý và tín ngưỡng của người dân, khắc phục tình trạng như hiện nay ở nông thôn một số địa phương không có quy hoạch, quản lý thiếu chặt chẽ, lộn xộn, hạn chế đến mức thấp nhất phải di dời nghĩa trang để bảo đảm yếu tố tâm linh của người dân địa phương. Cần có quy hoạch hệ thống cấp nước, thoát nước, khu xử lý rác thải bảo đảm vệ sinh môi trường, ổn định đời sống của nhân dân.

4. Người nông dân Việt Nam rất quan tâm đến tín ngưỡng, đức tin, thờ thần, thờ thánh, thờ những người có công, vì vậy bên cạnh việc phục hồi, tôn tạo, nâng cấp, sửa chữa các công trình tín ngưỡng tôn giáo, cần quan tâm đến việc cấp đất, trả lại đất cho các công trình tôn giáo. Hạn chế thấp nhất đến việc lấy đất các công trình tôn giáo để xây dựng các công trình khác.

5. Người nông dân Việt Nam rất coi trọng "Đức tín" đây là cơ sở đạo đức của Nho học, Lão học và Phật học Việt Nam. Làm gì cũng phải có lòng tin. Nói như vậy để cho thấy rằng quy hoạch xây dựng nông thôn mới là chủ trương đúng của Đảng và Nhà nước cần được nhân dân các địa phương tin tưởng và quyết tâm thực hiện, song để bảo đảm thiết thực có hiệu quả, có lòng tin thì phải được mọi người tham gia góp ý kiến vào quy hoạch xây dựng, chứ không phải chỉ là ý tưởng của một số người lãnh đạo địa phương và một số người làm chuyên môn về quy hoạch công khai, minh bạch về vốn đầu tư và đóng góp của nhân dân, nhất là đóng góp xây dựng các công trình tôn giáo và có sự giám sát chặt chẽ của nhân dân. Khi quy hoạch xây dựng các công trình tôn giáo cần quan tâm đến các hạng mục công trình như nhà nghỉ, cửa hàng thương mại dịch vụ để phục vụ nhân dân góp phần bảo đảm an ninh trong sinh hoạt tôn giáo ở nông thôn.

6. Quy hoạch xây dựng nông thôn mới là sự kết hợp xây dựng và kiến trúc theo hướng hiện đại, văn minh, song cần phải giữ gìn và tôn vinh các giá trị văn hoá truyền thống của làng quê Việt Nam. Chúng ta cần có những thiết kế điển hình, thiết kế mẫu các công trình tín ngưỡng tôn giáo, nhà ở nông thôn, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội ... để các địa phương tham khảo thiết kế quy hoạch, bảo đảm tính hiện đại và giữ gìn được yếu tố tín ngưỡng và tâm linh.

Hồng Chương

Cần quan tâm và coi trọng yếu tố tín ngưỡng và tâm linh trong quy hoạch xây dựng nông thôn mớiỞ làng quê nông thôn Việt Nam các thời kỳ đâu đâu cũng thấy có đình, chùa, đền, nhà thờ... thường là trung tâm của làng, tập hợp, thu hút mọi người sinh hoạt văn hoá, tự do tâm linh, tín ngưỡng. Người dân làng quê nông thôn Việt Nam từ ngàn đời xưa đã
Share on Facebook   Share on Twitter Share on Google Share on Buzz        Quay lại   Gửi đi   In trang này   Về đầu trang
Góp ý vào bản Dự thảo văn kiện Đại hội XII: Cần chuẩn xác hơn và đầy đủ hơn khái niệm đại đoàn kết toàn dân tộc, dân chủ Xã hội chủ nghĩa
Báo cáo về tự do tôn giáo ở Việt Nam chỉ làm ảnh hưởng đến quan hệ Việt - Mỹ
Chấm dứt luận điệu thiếu thiện chí về tự do tôn giáo ở Việt Nam
Phong trào thi đua “Dân vận khéo” của ngành Dân vận trong 5 năm (2011-2015)
Giải quyết vấn đề tôn giáo trong sức mạnh đại đoàn kết dân tộc
Các vấn đề Giáo hoàng Francis quan tâm hàng đầu
Angkor bị giằng xé giữa lợi nhuận và giá trị linh thiêng
Người tiêu dùng Halal có thể đạt 26% dân số thế giới vào năm 2030
Đôi nét về giá trị nhân văn tôn giáo
Đôi nét về vở cải lương Vua Phật
Video
Toàn văn bài phát biểu của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc tôn giáo có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Bài phát biểu của Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ Vũ Chiến Thắng tại cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Hình ảnh
Một số hình ảnh của Đoàn Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước tại tỉnh Hà Nam, và tỉnh Quảng Ninh
Ngôi chùa hơn 150 tuổi mang nét kiến trúc Á - Âu ở Tiền Giang
Hình ảnh Cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc các tôn giáo có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Audio
Ông Bùi Thanh Hà, Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ trao đổi về vấn đề dâng sao giải hạn đang diễn ra tại một số chùa
Phỏng vấn Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Cần Thơ về công tác tuyên truyền, phổ biến Luật tín ngưỡng, tôn giáo và Nghị định 162/2017/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật tín ngưỡng, tôn giáo tại địa phương


BAN TÔN GIÁO CHÍNH PHỦ

Đường Dương Đình Nghệ, P. Yên Hòa,Q. Cầu Giấy - Hà Nội
Điện thoại: 0243 8 248 673 . Fax: 08041313
Email: bantongiaocp@chinhphu.vn



Người chịu trách nhiệm chính: TS.Bùi Thanh Hà 
Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ

Đơn vị quản lý: Trung tâm Thông tin,
Ban Tôn giáo Chính phủ

Email:ttttbantongiao@chinhphu.vn