Tìm kiếm  Tìm kiếm nâng cao
Ngày 25/08/2019 08:58 PM
Ấn phẩm sách
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 8/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 7/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 6/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 5/2019
Thăm dò ý kiến
Bạn theo đạo nào ?















Chọn    Xem KQ
Văn bản pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam hiện nay, kết quả và bất cập

1. Tình hình tôn giáo ở nước ta hiện nay

Theo ước tính hiện nay 95% dân số nước ta có đời sống tín ngưỡng, tôn giáo. Theo thống kê của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cả nước hiện có gần 8.000 lễ hội, trong đó có 7.039 lễ hội dân gian, 332 lễ hội lịch sử cách mạng, 544 lễ hội tôn giáo, 10 lễ hội du nhập từ nước ngoài vào và hơn 40 lễ hội khác.

Riêng tôn giáo, hiện có 14 tôn giáo với 38 tổ chức tôn giáo và 01 pháp môn tu học đã được Nhà nước công nhận và cấp đăng ký hoạt động. Theo thống kê chưa đầy đủ thì 14 tôn giáo có khoảng 24 triệu tín đồ (chiếm khoảng 27% dân số cả nước), hơn 83.000 chức sắc, hơn 250.000 chức việc, 46 cơ sở đào tạo chức sắc tôn giáo, hơn 25 ngàn cơ sở thờ tự.

            Ngoài ra còn có hơn 70 tổ chức, hệ phái, nhóm tôn giáo khác chưa được đăng ký hoạt động, công nhận về tổ chức và hơn 60 các hiện tượng tổ chức tín ngưỡng mang màu sắc tôn giáo, trong đó có một số hiện tượng tín ngưỡng mang tính chất tà đạo có hoạt động ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự, đạo đức, lối sống, phong tục, tập quán, văn hóa, sức khỏe của nhân dân.

2. Đánh giá việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo

2.1. Các văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh trực tiếp lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo hiện nay ở nước ta

Trên cơ sở quan điểm, chủ trương của Đảng đối với tôn giáo, các cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã thể chế hóa thành các văn bản pháp luật điều chỉnh trực tiếp lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo, cụ thể:

- Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo ngày 18/6/2004;

- Nghị định số 22/2005/NĐ-CP ngày 01/3/2005 của Chính phủ hướng dẫn thi hành một số điều của Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo (đã hết hiệu lực);

- Chỉ thị số 01/2005/CT-TTg ngày 04/02/2005 của Thủ tướng Chính phủ về một số công tác đối với đạo Tin lành;

- Chỉ thị số 1940/CT-TTg ngày 31/12/2008 của Thủ tướng Chính phủ về nhà, đất liên quan đến tôn giáo;

- Nghị định số 92/2012/NĐ-CP ngày 08/11/2012 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo;

- Thông tư số 01/2013/TT-BNV ngày 25/3/2013 của Bộ Nội vụ ban hành và hướng dẫn sử dụng biểu mẫu về thủ tục hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo;

- Thông tư liên tịch số 04/2014/TTLT-BVHTTDL-BNV ngày 30/5/2014 giữa Bộ Văn hóa, thể thao và Du lịch và Bộ Nội vụ hướng dẫn việc thực hiện nếp sống văn minh tại các cơ sở tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo.

           2.2. Công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo:

* Đối với các cơ quan Trung ương

-  Tài liệu tuyên truyền: Biên soạn, in, phát hành cho cán bộ, công chức làm công tác tôn giáo và tín đồ các tôn giáo hàng chục ngàn cuốn văn bản pháp luật, tài liệu hỏi đáp pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo và pháp luật có liên quan; dịch sang tiếng dân tộc thiểu số (Ê đê, Ba na, Khmer, Giarai), tiếng Anh và phát hành hàng chục ngàn cuốn văn bản pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo, sách trắng về tôn giáo và chính sách tôn giáo ở Việt Nam phục vụ tuyên truyền đối ngoại.

-  Tổ chức hội nghị: Tổ chức nhiều hội nghị tập huấn cho báo cáo viên pháp luật các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; tổ chức hàng trăm hội nghị giới thiệu Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo và các văn bản hướng dẫn thi hành cho hàng ngàn lượt cán bộ làm công tác tôn giáo và trên hai mươi ngàn lượt chức sắc, nhà tu hành, tín đồ các tôn giáo, trong đó tập trung giới thiệu cho tín đồ các tôn giáo khu vực Tây Bắc, Tây nguyên, Tây Nam bộ và cho một số tổ chức, hệ phái tôn giáo mới được công nhận.

- Các hoạt động khác: Hỗ trợ tủ sách pháp luật xã, phường, thị trấn một số tỉnh, thành phố;  tổ chức Hội thi tìm hiểu kiến thức tôn giáo và pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo cho cán bộ, công chức cơ quan Ban Tôn giáo Chính phủ; tạp chí Công tác tôn giáo, website của Ban Tôn giáo Chính phủ thường xuyên giới thiệu các văn bản pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo; thực hiện chuyên mục hỏi - đáp pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo.

 * Đối với các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Theo báo cáo, những năm qua các tỉnh, thành phố đã tổ chức quán triệt Pháp lệnh và các văn bản hướng dẫn thi hành cho hơn 2.000.000  lượt cán bộ, công chức trong hệ thống chính trị với gần 27.000 hội nghị; giới thiệu cho hơn 1.000.000 lượt chức sắc, nhà tu hành, tín đồ các tôn giáo với hơn 20.000  hội nghị. In ấn và phát hành hàng trăm ngàn tài liệu giới thiệu Pháp lệnh, Nghị định và các văn bản có liên quan về tín ngưỡng, tôn giáo.

          2.3. Đánh giá việc thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật thời gian qua:

Kết quả đạt được: Có thể đánh giá những kết quả đạt được kể từ khi ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo như sau:

Thứ nhất, đã tạo hành lang pháp lý cho hoạt động tôn giáo và quản lý các hoạt động tôn giáo; giúp các cấp, các ngành có cơ sở để quản lý, thực hiện nghiêm túc, cơ bản đảm bảo và tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân, hạn chế các hoạt động tôn giáo vi phạm pháp luật.

Thứ hai, là công cụ sắc bén đấu tranh với mọi âm mưu, hoạt động lợi dụng tôn giáo chống lại Đảng, Nhà nước ta. Hoạt động đối ngoại tôn giáo bước đầu đạt kết quả, làm cho dư luận thế giới hiểu rõ hơn thực tế tình hình tôn giáo và chính sách tôn trọng tự do tín ngưỡng, tôn giáo của Đảng và Nhà nước ta, góp phần đấu tranh có hiệu quả với âm mưu lợi dụng tôn giáo, dân tộc của các thế lực thù địch, đồng thời tăng cường sự ủng hộ của bạn bè quốc tế đối với công cuộc đổi mới của Đảng và nhân dân ta.

Thứ ba, góp phần quan trọng trong việc củng cố sự đoàn kết, phát huy sức mạnh nội lực của toàn dân tộc trong phát triển kinh tế và giữ vững ổn định chính trị - xã hội.

Kết quả trên tiếp tục khẳng định chủ trương, chính sách đúng đắn của Đảng và Nhà nước Việt Nam về tôn giáo và đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo cho mọi người.

Bên cạnh các kết quả đã đạt được như trên, các văn bản quy phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo hiện nay ở nước ta còn một số hạn chế, tồn tại:

Một là, một số chủ trương, chính sách tôn giáo còn chậm được thể chế hóa, gây lúng túng cho địa phương như giải quyết vấn đề đất đai liên quan đến tôn giáo; hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo; về sinh hoạt tôn giáo của người nước ngoài tại Việt Nam; về chế tài xử lý vi phạm trong hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo.

Hai là, một số nội dung chưa được quy định trong pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo như:  Một số cụm từ trong Pháp lệnh chưa được giải thích dẫn đến cách hiểu không đúng, không đầy đủ, gây khó khăn, lúng túng trong quá trình triển khai thực hiện từ phía cơ quan Nhà nước cũng như tổ chức, cá nhân tôn giáo (tín ngưỡng; tôn giáo; sinh hoạt tôn giáo;…); chưa phân công rõ ràng cho cơ quan nào có chức năng quản lý hoạt động tín ngưỡng, hoạt động của các tổ chức chưa được cấp đăng ký, các hiện tượng “đạo lạ”, “tà đạo”; chưa phân công cho cơ quan nào quản lí hoạt động tín ngưỡng; …

Ba là, còn có cách hiểu và vận dụng khác nhau đối với một số nội dung quy định trong pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo như:

- Về đăng ký hoạt động dòng tu: Việc triển khai đăng ký hoạt động dòng tu còn gặp nhiều lúng túng do một số dòng tu không đăng ký vì cho rằng đã hoạt động ổn định trước khi Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo có hiệu lực hoặc chỉ xác nhận ở cấp cơ sở (cấp huyện, cấp tỉnh) mà không thực hiện các bước tiếp theo để được cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo. Khoản 2, Điều 39 Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo quy định “Hội đoàn tôn giáo, dòng tu, tu viện và các tổ chức tu hành tập thể khác của tôn giáo đã đăng ký và cho phép hoạt động trước ngày Pháp lệnh này có hiệu lực thì không phải làm thủ tục đăng ký lại ”. Khi dòng tu không đăng ký hoạt động chưa có biện pháp xử lý.

-  Một số địa phương chưa phân biệt rõ sự khác nhau giữa “đăng ký hoạt động tôn giáo” hoặc đăng kư sinh hoạt tôn giáo quy định tại Pháp lệnh và Nghị định số 92 với điểm 7, Chỉ thị số 01/CT, ngày 04/02/2005  của Thủ tướng Chính phủ về một số công tác đối với đạo Tin lành phần “đăng ký sinh hoạt đạo”.

Bốn là, có sự vận dụng khác nhau ở một số địa phương khi xem xét việc phong chức, phong phẩm, bổ nhiệm, bầu cử, suy cử trong tôn giáo, có nơi yêu cầu tổ chức tôn giáo phải đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền trước khi thực hiện, có nơi hướng dẫn ngược lại; có địa phương yêu cầu ứng nhân được phong chức phải qua trường đào tạo của tôn giáo.

Năm là, một số quy định trong pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo còn thiếu cụ thể, như: Về đăng ký, công nhận tổ chức tôn giáo khi chưa có cơ sở để phân biệt giữa tín ngưỡng với tôn giáo và hoạt động mê tín, dị đoạn; về đăng ký hoạt động tôn giáo hàng năm; chưa có quy định cụ thể về quy trình để đăng ký cho dòng tu, theo đó thì các cơ sở của dòng phải đăng ký trước với chính quyền địa phương nơi có cơ sở dòng hay đăng ký cho dòng rồi trên cơ sở đó các cơ sở của dòng mới đăng ký với chính quyền địa phương;

Sáu là, một số quy định trong pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo chưa phù hợp với thực tiễn, không có tính khả thi hoặc đến nay không còn phù hợp với thực tiễn như:  thẩm quyền chấp thuận hội nghị, đại hội của tổ chức tôn giáo cơ sở thuộc thẩm quyền cấp huyện; về tổ chức tôn giáo tham gia thực hiện các hoạt động xã hội quy định tại Điều 33 Pháp lệnh không những không phù hợp với thực tiễn mà còn không phù hợp với chủ trương chung của Đảng, Nhà nước ta về xã hội hoá các hoạt động giáo dục, y tế, văn hoá, thể dục - thể thao và một số văn bản quy phạm pháp luật có liên đến lĩnh vực này, chẳng hạn, theo Điều 19 Luật phòng, chống HIV/AIDS thì: “ Nhà n­ước tạo điều kiện cho tổ chức tôn giáo, tổ chức phi Chính phủ và các tổ chức xã hội khác thành lập các cơ sở nhân đạo, từ thiện để chăm sóc, nuôi d­ưỡng ng­ười nhiễm HIV và thực hiện các hoạt động khác trong phòng, chống HIV/AIDS; về sinh hoạt tôn giáo của người nước ngoài tại Việt Nam;…

Bảy là, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo còn thiếu các biện pháp chế tài. Chế tài là một biện pháp cần thiết để các cơ quan nhà nước có thẩm quyền áp dụng khi có vi phạm pháp luật. Trong lĩnh vực tôn giáo cũng vậy, nếu các tổ chức, tín đồ các tôn giáo; các cơ quan thực thi quản lý nhà nước về tôn giáo cũng như mọi tổ chức, cá nhân vi phạm, cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ có biện pháp răn đe, xử lý, trừng trị. Tuy nhiên, cho đến nay, các văn bản trực tiếp điều chỉnh lĩnh vực tôn giáo lại chưa có các biện pháp này.

Những tồn tại, bất cập trên đã phần nào làm ảnh hưởng đến việc thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo cũng như làm giảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo hiện nay, vì vậy cần sớm được khắc phục bằng một văn bản quy phạm pháp luật có giá trị pháp lý cao hơn trong thời gian tới./.

Minh Anh

Văn bản pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam hiện nay, kết quả và bất cậpRiêng tôn giáo, hiện có 14 tôn giáo với 38 tổ chức tôn giáo và 01 pháp môn tu học đã được Nhà nước công nhận và cấp đăng ký hoạt động. Theo thống kê chưa đầy đủ thì 14 tôn giáo có khoảng 24 triệu tín đồ (chiếm khoảng 27% dân số cả nước), hơn 83.000 chức sắc,
Share on Facebook   Share on Twitter Share on Google Share on Buzz        Quay lại   Gửi đi   In trang này   Về đầu trang
Nhất quán chính sách tự do tín ngưỡng, tôn giáo đối với đồng bào theo đạo Tin lành ở Tây Nguyên
Vương quốc Anh: Công bố kết quả dự án nghiên cứu về tôn giáo và những bất ổn trên toàn cầu
Nhà nghiên cứu văn hóa nói về biến tướng lễ hội
Luật chống người đồng tính gây tranh cãi ở Mỹ
Thấy ở lễ hội
Trục lợi trong lễ hội là tham nhũng tâm linh
Hội đoàn Phật giáo tại thành phố Đà Nẵng
Vài nét về Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) (Phần II)
Hoạt động đối ngoại tôn giáo năm 2014 góp phần khẳng định chính sách của Việt Nam về nhân quyền, tự do tôn giáo
Ý kiến trao đổi: Tôn giáo không phải là vấn đề
Video
Toàn văn bài phát biểu của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc tôn giáo có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Bài phát biểu của Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ Vũ Chiến Thắng tại cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Hình ảnh
Một số hình ảnh của Đoàn Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước tại tỉnh Hà Nam, và tỉnh Quảng Ninh
Ngôi chùa hơn 150 tuổi mang nét kiến trúc Á - Âu ở Tiền Giang
Hình ảnh Cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc các tôn giáo có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Audio
Ông Bùi Thanh Hà, Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ trao đổi về vấn đề dâng sao giải hạn đang diễn ra tại một số chùa
Phỏng vấn Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Cần Thơ về công tác tuyên truyền, phổ biến Luật tín ngưỡng, tôn giáo và Nghị định 162/2017/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật tín ngưỡng, tôn giáo tại địa phương


BAN TÔN GIÁO CHÍNH PHỦ

Đường Dương Đình Nghệ, P. Yên Hòa,Q. Cầu Giấy - Hà Nội
Điện thoại: 0243 8 248 673 . Fax: 08041313
Email: bantongiaocp@chinhphu.vn



Người chịu trách nhiệm chính: TS.Bùi Thanh Hà 
Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ

Đơn vị quản lý: Trung tâm Thông tin,
Ban Tôn giáo Chính phủ

Email:ttttbantongiao@chinhphu.vn