Tìm kiếm  Tìm kiếm nâng cao
Ngày 22/11/2019 01:09 AM
Ấn phẩm sách
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 10/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 9/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 8/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 7/2019
Thăm dò ý kiến
Bạn theo đạo nào ?















Chọn    Xem KQ
Tháng Bảy - ngày rằm của tâm linh
Rằm tháng 7 đi chùa cầu cho ba má - nét tâm linh, văn hóa, biểu hiện của tình thương

Tháng Bảy tưởng nhớ người khuất bóng còn là tháng để cho người mở rộng vòng tay bố thí làm phước. Tháng Bảy cũng là tháng của lòng từ bi, của đức hiếu sinh dành cho muôn loài qua việc phóng sinh thả chim, thả cá… về với thiên nhiên. Rõ ràng, so với các ngày rằm khác, rằm tháng Bảy đúng là ngày rằm của tâm linh. 

Để đón những ngày rằm lớn như Nguyên tiêu tháng Giêng, nhất là tháng Tám Trung thu, người ta chuẩn bị trước đó nhiều ngày; có thể thấy sự chuẩn bị ấy qua không khí phố phường với những gian hàng bán hoa, bán bánh mọc lên. Riêng rằm tháng Bảy, cũng là rằm lớn, thì lại không như vậy… mà có vẻ lặng lẽ.

Hầu như ai cũng có kỷ niệm với rằm tháng Bảy. Tôi thuở nhỏ háo hức đợi nó để đi xem mấy đám cúng cô hồn; chờ cúng vong đến màn thí giàn, lũ trẻ xúm nhau giành lấy đồ cúng, nghe thiên hạ kêu “đám cô hồn sống” - thấy vui, dẫu biết đó là tiếng quở trách. Tôi cũng thích đi chùa vào ngày rằm lớn như rằm tháng Bảy vì chùa có nấu cơm đãi khách thập phương với nhiều món ăn chay lạ miệng, đặc biệt có món kiểm là món vừa canh cũng là vừa chè ngọt mặn nấu với đủ loại rau trái, nước cốt dừa rất ngon.

Lớn lên, biết thêm rằm tháng Bảy còn có lễ Vu lan, một cái lễ quan trọng của đạo Phật, nhắc nhở mọi người con báo hiếu cha mẹ. Nhưng có vẻ người ta tuy biết nhưng biết lờ mờ chưa hiểu sâu về ngày rằm tháng Bảy, nhất là tôi. Tình cờ trong tháng Sáu, lúc đi mua sắm không có tiền nhỏ, tôi đưa ra tờ giấy năm trăm ngàn, người bán càu nhàu. Lần thứ hai cũng vậy, tôi mới tò mò hỏi. Sao tự nhiên thiếu tiền nhỏ vậy thím? Và được nghe trả lời - sắp tới rằm tháng Bảy người ta đổi tiền để dành làm phước (thì ra, vào tháng Bảy, nhiều người đến các cơ sở từ thiện như trại dưỡng lão, cô nhi viện, trường mù v.v… để tặng tiền cho những người nơi đây. Nếu đem gởi cho các giám đốc thường bị giữ lại bỏ vào quỹ nên tiền thường không tới tay họ - thì ra là vậy).

Tôi hơi bị bất ngờ, cảm thấy cuộc sống chuyển động, không khí đang hít thở có điều gì đó là lạ… hóa ra tôi nhìn sự vật diễn ra bên ngoài bằng đôi mắt mà không thấy bên trong. Có phải những gì bên trong của con người quyết định sự tồn tại bên ngoài? Thấy bên ngoài mà không thấy bên trong như là thấy tâm mình thì trước sau gì người cũng đau khổ. Rõ ràng bên trong mới chuyển hóa nghiệp của người ta. Bên ngoài khôn dại với cuộc đời bao nhiêu, bên trong người ta vẫn chân thật với mình - nhận ra cái tôi, cái tâm linh, cũng là con đường dẫn đến trí tuệ, mở rộng vòng tay với mọi người.

Với định nghĩa văn hóa là những cái còn lại thì tâm linh rằm tháng Bảy chính là nét văn hóa truyền thống xa xưa của cha ông còn lại ngày nay. Có phải đây là ý nghĩa ban đầu của ngày rằm tháng Bảy với những tập quán, tục lễ cổ truyền - nhất là với lễ Vu lan, một lễ lớn theo đạo Phật. Nguồn gốc những gì bên trong của người có nguồn gốc từ đâu. Phải chăng nó xuất phát từ chỗ người đứng giữa trời  đất, mà không biết trời cao, vũ trụ bao la là gì? Dưới lòng đất thâm u chứa đựng gì? Người nảy sinh những câu hỏi siêu hình. Ngoài thế giới của loài người còn có thế giới nào khác? Con người được sinh ra từ đâu? Chết đi về đâu? Có linh hồn hay không? Trong khi chưa tìm thấy lời giải đáp thỏa đáng, mắt lại nhìn những hiện tượng thú vị khác. Như hiện tượng đầu thai lên nói về kiếp trước của mình (rất nhiều). Hiện tượng thần đồng lên hai tuổi nói chưa rành đã biết đọc. Rồi nhan nhản trước mắt đứa gian ác ngày càng giàu thêm, người lương thiện làm cật lực suốt đời vẫn nghèo. Hầu như ai cũng có những câu hỏi như vậy để rồi thành hình cái gọi là ẩn-ức-tâm-linh. Nó vừa thực vừa hư, càng gặp nghịch cảnh người càng quay về với ẩn-ức-tâm-linh.

Tình cờ trong các con số, số 7 được coi là con số thiêng liêng. Thời tiết tháng Bảy lại rất đặc biệt, đất trời hiu hắt tiêu trầm. Đất trời như xích gần, nối liền nhau bằng những cơn mưa dầm kéo dài lê thê. Nhất là ban đêm, tiết trời lành lạnh ẩm ướt mưa theo rả rích. Thời tiết tháng Bảy như đặc biệt dành cho người biết bao nỗi niềm nhớ thương hoài cảm. Điển hình như chuyện Ngưu Lang, Chức Nữ - hai người yêu nhau xa cách mỗi năm gặp nhau một lần vào dịp tháng Bảy nhờ chim ô thước bắc cầu. Trong đêm mưa, người hình dung ra thêm có một cõi dương, một cõi âm. Âm dương cách trở đôi đường. Tình cờ cảm nhận kia phù hợp với cái gọi là ẩn-ức-tâm-linh bấy lâu. Nhưng đó chỉ là cảm nhận cho tới khi Phật dạy chúng sinh cuộc đời chẳng có gì bền chắc, tất cả nằm trong luật nhân quả, duyên khởi nối tiếp nhau chẳng biết đâu là nơi kết thúc, nơi bắt đầu. Những lời Phật dạy là cơ sở để cho người tìm lời giải đáp cho những câu hỏi thuộc về tâm linh. Từ từ người chuyển hóa tâm hồn. Ngày rằm tháng Bảy với nhiều tục lệ, nhất là lễ Vu lan báo hiếu cha mẹ, là bằng chứng sự chuyển hóa kia.

Ở các nước Âu Mỹ, vào ngày 31 tháng 10 có lễ hội Halloween diễn ra từ 3 giờ chiều đến 12 giờ khuya. Họ văn minh nhưng cũng tin đó là những giờ cổng địa ngục mở ra cho các vong hồn tìm đường về nhà. Trong buổi lễ, người ta đeo mặt nạ hình ma quỷ và nhà cửa trang trí những trái bí ngô khoét ruột làm lồng đèn sáng leo lét để dẫn đường cho các vong hồn. Tâm linh phương Đông cũng giống như vậy, cho là vào tháng Bảy, tháng xá tội vong nhân, cổng địa ngục mở ra để cho người chết từ cõi âm quay về thăm  người thân (theo tôi, Nhà nước vào các ngày lễ lớn thường xem xét ân xá cho các tù nhân mang tính nhân bản là bằng chứng cho quan niệm âm dương đồng nhất lý). Các vong hồn về vào buổi chiều, đêm xuống trở lại địa ngục, nên lễ cúng cô hồn diễn ra vào buổi chiều.

Tháng Bảy còn có lễ Vu lan báo hiếu của đạo Phật do sự tích ngài Mục Kiền Liên xuống địa ngục tìm mẹ. Xét ý nghĩa của hai lễ cúng, ta thấy những gì thuộc về tâm linh đều mang tính nhân bản. Hồn và xác - hồn có thể nhẹ nhàng về trời hoặc đi đầu thai hay chịu quả báo nặng nề phải xuống địa ngục chịu hình phạt do những điều xấu ác lúc còn sống tạo ra. Tuy nhiên, có những người chết oan do nghiệp xấu, vong hồn không có hoặc chưa có nơi nào tiếp nhận phải lang thang. Sau khi cúng xong, người ta thí giàn là ý nghĩa tượng trưng cho loại cô hồn này.

Qua lễ Vu lan báo hiếu của ngài Mục Kiền Liên - người đứng đầu về thần thông trong số các đệ tử của Đức Phật - ta thấy dù phép thuật cao siêu, có thần thông nhưng ngài Mục Kiền Liên vẫn không cứu được mẹ. Ngài buồn bã quay trở về thưa với Phật thì được nghe dạy rằng nghiệp ai  nấy mang. Ai làm những việc tội lỗi thì phải chịu gánh lấy quả báo. Không có phép màu nào cứu được những người như vậy, trừ khi lập đàn tràng cúng tế, nhờ uy lực của mười phương Tăng hợp lại cầu nguyện hầu làm giảm nhẹ nghiệp báo của người. Ngài Mục Kiền Liên xuống địa ngục chứng kiến hình phạt dành cho bà Thanh Đề, đồng thời cũng thấy hình phạt của bao vong hồn khác. Do đó, khi lập đàn tràng cầu nguyện cho mẹ, ngài cũng cầu xin luôn cho những vong linh kia.

Bản chất của tục cúng cô hồn và lễ Vu lan có điểm tương đồng hướng về những người đã khuất, đồng thời cũng tỏ lòng hiếu thảo với cha mẹ tổ tiên. Và như đã nói, tâm linh vốn nhân bản, luôn rộng mở mối liên hệ âm qua dương. Suy nghĩ bên trong chuyển qua hành vi bên ngoài nên tháng Bảy tưởng nhớ người khuất bóng còn là tháng để cho người mở rộng vòng tay bố thí làm phước. Tháng Bảy cũng là tháng của lòng từ bi, của đức hiếu sinh dành cho muôn loài qua việc phóng sinh thả chim, thả cá… về với thiên nhiên. Rõ ràng, so với các ngày rằm khác, rằm tháng Bảy đúng là ngày rằm của tâm linh. 

Nguồn: giacngo.vn

Tháng Bảy - ngày rằm của tâm linhĐể đón những ngày rằm lớn như Nguyên tiêu tháng Giêng, nhất là tháng Tám Trung thu, người ta chuẩn bị trước đó nhiều ngày có thể thấy sự chuẩn bị ấy qua không khí phố phường với những gian hàng bán hoa, bán bánh mọc lên. Riêng rằm tháng Bảy, cũng là rằm lớn,
Share on Facebook   Share on Twitter Share on Google Share on Buzz        Quay lại   Gửi đi   In trang này   Về đầu trang
Ý nghĩa văn hóa của ngày lễ Vu Lan và một số vấn đề đặt ra hiện nay
Tôn giáo trăn trở tìm chỗ đứng trong thế giới hiện đại: Càng giàu, càng bớt tín ngưỡng
Tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh về khoan dung tôn giáo
Soi xung đột Israel - Palestine dưới ba lăng kính
Nga lo sợ về sự nổi dậy của người Hồi giáo
Vấn đề hôn nhân giữa các tín đồ Phật giáo và Islam giáo ở Myanmar
Khủng hoảng tại Iraq: Vùng đất đầy biến động phải chia ba?
Báo chí với việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo của Hà Nội
Chính sách, pháp luật của Nhà nước Mexico đối với tôn giáo
Niên Trường Hầu Nguyễn Hữu Niên: Vị cai đội Hoàng Sa người tỉnh Thừa Thiên Huế
Video
Phát huy vai trò của các tôn giáo trong việc bảo vệ môi trường ở Việt Nam
Toàn văn bài phát biểu của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc tôn giáo có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Hình ảnh
Hình ảnh khai mạc Đại hội Giới trẻ Giáo tỉnh Hà Nội lần thứ XVII
Hàng chục ngàn người tham dự Lễ hội dừa Bến Tre 2019
Tái hiện Nghi lễ “Lẩu Then” của đồng bào dân tộc Tày
Audio
Ông Bùi Thanh Hà, Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ trao đổi về vấn đề dâng sao giải hạn đang diễn ra tại một số chùa
Phỏng vấn Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Cần Thơ về công tác tuyên truyền, phổ biến Luật tín ngưỡng, tôn giáo và Nghị định 162/2017/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật tín ngưỡng, tôn giáo tại địa phương


BAN TÔN GIÁO CHÍNH PHỦ

Đường Dương Đình Nghệ, P. Yên Hòa,Q. Cầu Giấy - Hà Nội
Điện thoại: 0243 8 248 673 . Fax: 08041313
Email: bantongiaocp@chinhphu.vn



Người chịu trách nhiệm chính: TS.Bùi Thanh Hà 
Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ

Đơn vị quản lý: Trung tâm Thông tin,
Ban Tôn giáo Chính phủ

Email:ttttbantongiao@chinhphu.vn