Tìm kiếm  Tìm kiếm nâng cao
Ngày 17/09/2019 07:20 AM
Ấn phẩm sách
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 8/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 7/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 6/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 5/2019
Thăm dò ý kiến
Bạn theo đạo nào ?















Chọn    Xem KQ
Báo chí với việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo của Hà Nội

Hà Nội, thủ đô kinh tế, chính trị và văn hóa của cả nước, với truyền thống hàng ngàn năm xây dựng và trưởng thành, đã mang trong mình những giá trị tiêu biểu có tính lịch sử và thời đại, trong số đó, không thể không kể đến những biểu tượng văn hóa đã đi vào trái tim của bao thế hệ.

Những Chùa Một cột, tháp rùa Hồ gươm, Văn miếu Quốc Tử Giám… từ lâu đã trở thành điểm đến yêu thích của không chỉ của những người dân thủ đô, mà còn là điểm du lịch hấp dẫn đối với du khách trong nước và quốc tế. Những di tích lịch sử này không chỉ có ý nghĩa trong việc cho chúng ta biết về quá khứ hào hùng của dân tộc, về phong tục, tập quán, tín ngưỡng, tôn giáo, đời sống tinh thần của người xưa mà còn là kho tri thức văn hóa vô giá để giáo dục truyền thống cho lớp lớp thế hệ về sau.

Trong những năm qua, cùng với sự phát triển, mở cửa, mở rộng hợp tác và giao lưu quốc tế, Việt Nam nói chung và thủ đô Hà Nội nói riêng đã có nhiều thay đổi về diện mạo. Một đô thị hiện đại đang được đầu tư xây dựng sẽ đem lại những thay đổi căn bản cho Hà Nội, nhưng bên cạnh đó, vấn đề bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo, đang hàng ngày, hàng giờ bị mai một, bị xâm hại và tác động bởi thiên nhiên khắc nghiệt và bàn tay con người, là một nhiệm vụ hết sức cấp bách cho không chỉ những nhà quản lý văn hóa mà còn là trách nhiệm chung của mỗi người dân thủ đô. Chúng ta không khỏi đau lòng khi chứng kiến sự xâm hại nghiêm trọng các di tích lịch sử, tín ngưỡng, tôn giáo của cha ông như vụ việc trùng tu chùa Trăm Gian (huyện Chương Mỹ), Lăng Ngô Quyền (Sơn Tây)… mà một phần cũng bởi sự buông lỏng, thiếu quản lý chặt chẽ của các cấp chính quyền và sự thiếu hiểu biết của một bộ phận người dân.

Ngoài ra, cũng không thể không nhắc đến sự thờ ơ đối với những giá trị văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo của một bộ phận người dân thủ đô. Sự xuống cấp của các di tích lịch sử, di tích tín ngưỡng, tôn giáo dường như chưa có tác động mạnh mẽ vào nhận thức để nhận được sự quan tâm của toàn bộ người dân nên việc phản ánh, thông tin và đưa ra dư luận những vi phạm trong công tác quản lý, bảo tồn các di tích tín ngưỡng, tôn giáo vẫn còn nhiều hạn chế.

Đứng trước thực trạng đó, rất cần thiết có sự vào cuộc và thậm chí là sự vào cuộc quyết liệt của không chỉ các cấp chính quyền, các nhà nghiên cứu, nhà quản lý văn hóa mà còn của mọi tầng lớp nhân dân, trong đó, đặc biệt là sự vào cuộc của đội ngũ báo chí làm công tác thông tin, truyền thông. Thực tế đã chứng minh, nhiều vụ việc chỉ đến đến được với người dân khi những người làm báo đưa thông tin ra trước công luận. Cùng với sự bùng nổ của khoa học kỹ thuật và công nghệ thông tin, thế giới đã gần nhau hơn rất nhiều, với sự hỗ trợ từ internet, thì gần như ngay lập tức, những thông tin được báo chí đăng tải sẽ đến với người đọc, người xem trên toàn thế giới cũng như sẽ nhận được sự phản hồi và phản ứng của dư luận trong xã hội. Điều đó cho thấy, báo chí đang và sẽ tạo nên một sức mạnh mềm rất lớn trong việc định hướng dư luận xã hội.

1. Thực trạng công tác bảo tồn các giá trị văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo ở Hà Nội

            Theo thống kê, hiện nay Hà Nội có 3840 di tích (1164 di tích cấp Quốc gia, 2316 di tích cấp thành phố) trong đó có rất nhiều di tích liên quan đến tín ngưỡng, tôn giáo. Điều đó cho thấy, thành phố Hà Nội đã dành sự quan tâm cho công tác bảo tồn các di tích lịch sử, văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo. Tuy nhiên, cũng không thể phủ nhận việc quản lý, bảo vệ và khai thác các giá trị văn hóa, tín ngưỡng, tôn giáo tại những di tích này còn nhiều bất cập.

Trước hết đó là trách nhiệm bảo vệ giữ gìn các di tích chưa được phân công rõ ràng và thiếu sự phối hợp giữa nhà quản lý với người sử dụng, khai thác. Hiện tượng đó dẫn đến tình trạng khai thác bừa bãi, thiếu trách nhiệm hoặc bỏ mặc cho các di tích xuống cấp. Hàng loạt các di tích của thủ đô như gò Đống Đa, khu phố cổ Hà Nội, làng cổ Đường Lâm... đang trong tình trạng như vậy.

 Việc đầu tư nâng cấp, tôn tạo, trùng tu các di tích tín ngưỡng, tôn giáo chưa được triển khai theo một quy trình chặt chẽ và toàn diện. Còn phổ biến tình trạng giao khoán, thậm chí phó mặc cho những người quản lý, đầu tư tự biến tấu theo ý mình làm mất đi vẻ đẹp ban đầu, mất đi những “phần hồn” của các di tích như trường hợp chùa Trăm Gian, Lăng Ngô Quyền,...

Cũng phải kể tới nguyên nhân do sự phát triển du lịch làm ảnh hưởng trực tiếp tới trạng thái bảo quản di tích. Để phát triển du lịch, các nhà quản lý, kinh doanh du lịch đã khai thác một cách bừa bãi giá trị của di tích hoặc phá hỏng không gian cảnh quan di tích để xây dựng các dịch vụ du lịch. Vành đai bảo vệ của các di tích ngày càng bị thu hẹp. Người ta xây dựng tràn lan các cơ sở phục vụ khách tham quan làm thay đổi diện mạo di tích và làm biến mất sự tồn tại của vùng cảnh quan, vốn là một nhân tố tạo sức hấp dẫn lớn đối với khách du lịch.

Sự phát triển các dịch vụ du lịch thiếu kiểm soát và sự bùng nổ du khách còn có tác động mạnh mẽ đến môi trường văn hoá và môi trường sinh thái tại các khu di tích văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo. Tại nhiều khu di tích, du khách đã viết tên, khắc tên lên các bộ phận di tích một cách bừa bãi. Do quan niệm và thói quen mà nhiều người đã và đang xâm hại đến các di tích văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo như việc các sỹ tử vào xoa đầu rùa tại Văn Miếu Quốc Tử Giám. Việc làm tưởng như vô hại đó thực chất vừa tạo ra những hình ảnh không đẹp vừa khiến cho di tích với những hiện vật lịch sử vô giá, bị xuống cấp ngày càng nhanh chóng.

Ngoài ra, sự thất thoát hiện vật trong các di tích văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo bởi nạn buôn bán trái phép, xuất lậu đồ cổ. Do hám lợi, một số kẻ xấu đã ăn cắp cổ vật tại các di tích để buôn bán ra ngoài. Liên tiếp các vụ mất cắp cổ vật như vụ chùa và miếu Đa Sỹ (Hà Đông, Hà Nội), đình Mai Phúc (Long Biên, Hà Nội, chùa và đình Phù Lưu Hạ (Ứng Hòa, Hà Nội)… và mới đây nhất, vụ việc đình Cựu Quán (Hoài Đức, Hà Nội) bị dỡ 4 thanh gỗ sưa quý trên mái đem bán đã thực sự gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về công tác bảo vệ các di tích tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn thủ đô Hà Nội.

Hơn nữa, thực tế còn tồn tại một mâu thuẫn khá lớn giữa nhu cầu phát triển kinh tế của thủ đô và yêu cầu của những nguyên tắc bảo tồn di tích lịch sử, di tích văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo. Nhận thức của cộng đồng về giá trị của di sản văn hoá chưa thật sâu sắc nên trong nhiều trường hợp cụ thể người ta lại muốn hy sinh văn hoá để phục vụ nhu cầu kinh tế.

2. Báo chí với việc phát huy các giá trị văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo của Hà Nội

Nhận thức sâu sắc rằng văn hóa vừa là mục tiêu vừa là động lực phát triển xã hội nên báo chí luôn tích cực tuyên truyền, giải thích các chủ trương, chính sách của Thành ủy và Ủy ban nhân dân thành phố về công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo. Báo chí cũng góp phần đưa các chính sách xuống tận cơ sở để người dân biết, thực hiện. Trong lĩnh vực văn hóa, thì phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra" vẫn hết sức cần thiết và báo chí chính là kênh thông tin phản ánh nhanh nhạy, kịp thời và đa chiều về các sự kiện, các hoạt động liên quan đến di tích tín ngưỡng, tôn giáo để  từ đó giúp cho những người làm công tác quản lý về văn hóa có thêm kênh thông tin hữu ích. Mặt khác, báo chí còn chủ động góp phần vào việc xây dựng, hoàn thiện các chủ trương, chính sách cũng như luật pháp liên quan đến văn hóa.

Báo chí vừa tuyên truyền, giải thích vừa góp phần hướng dẫn, tổ chức việc thực hiện các phong trào văn hóa liên quan đến di tích tín ngưỡng, tôn giáo như việc tổ chức lễ hội, hạn chế việc đốt tiền, vàng mã tại các di tích... Đây là vấn đề lớn không chỉ đối với các di tích tín ngưỡng, tôn giáo của Hà Nội mà còn là của chung cả nước. Về việc này, báo chí đã có nhiều sự phản ánh, tuyên truyền để mỗi người dân hiểu được và tham gia tích cực trong việc cùng tổ chức lễ hội tín ngưỡng, tôn giáo văn minh, trang trọng, tiết kiệm, bài trừ các tệ nạn xã hội như cờ bạc trong các lễ hội, tránh các hiện tượng mê tín dị đoan, hạn chế tiến tới không đốt vàng mã để tránh lãng phí…

Là một trong các phương tiện truyền thông đại chúng chủ chốt, báo chí tích cực thông tin truyền tải những kiến thức, tri thức về văn hóa nói chung và văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo nói riêng đến mọi tầng lớp nhân dân thủ đô, thực hiện việc không ngừng nâng cao dân trí xã hội làm cho cuộc sống tinh thần của người dân thủ đô thêm phong phú, tươi đẹp. Báo chí luôn có ý thức bảo toàn, gìn giữ những giá trị văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo tốt đẹp, góp phần đấu tranh để bài trừ, loại bỏ những tập tục hủ bại, lạc hậu, kìm hãm sự phát triển trong văn hóa, trong truyền thống dân tộc.

Với chức năng của mình, báo chí là một trong những đội quân tiên phong trong việc cung cấp tới người đọc thông tin về văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo của người dân thủ đô tới người dân cả nước và người dân trên thế  giới. Ở chiều ngược lại, báo chí cũng cho người dân Hà Nội biết được những cái hay, cái đẹp trong văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo của người dân trên khắp mọi miền đất nước.

Báo chí cũng tập trung nêu lên những tấm gương điển hình trong các hoạt động văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo của người dân thủ đô. Những mô hình, những cách thức tổ chức hoạt động văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo sáng tạo, đổi mới nhưng vẫn duy trì được nét truyền thống thường xuyên được biểu dương, từ đó tạo thành động lực, nhân điển hình để các cơ sở học tập, noi theo.

Báo chí cũng đang góp phần vào việc khai thác di tích văn hoá tín ngưỡng, tôn giáo phục vụ cho phát triển du lịch của Hà Nội với mục tiêu là giáo dục truyền thống lịch sử thủ đô Hà Nội và lòng tự hào, tình yêu quê hương đất nước, giới thiệu cho khách du lịch trong nước và quốc tế về lịch sử, văn hoá, nét đẹp thiên nhiên của Hà Nội, tăng thêm lợi ích kinh tế cho xã hội, cho thủ đô Hà Nội, cho người dân. Hạn chế thấp nhất những tác động xấu từ hoạt động du lịch đối với di sản văn hoá tín ngưỡng, tôn giáo.

Với nhiệm vụ định hướng dư luận, báo chí đã truyền tải thông điệp là khai thác các tài nguyên văn hóa phục vụ du lịch phải gắn liền với công tác bảo tồn tính đa dạng, gìn giữ các giá trị di tích lịch sử văn hóa; phát triển du lịch phải vì mục tiêu văn hóa. Đồng thời, việc bảo tồn di tích phải thu hút ngày càng nhiều khách tham quan, hướng tới phục vụ ngày càng tốt hơn các đối tượng đến tham quan nghiên cứu, du lịch và cộng đồng tham gia bảo tồn. Điển hình, Thành phố Hà Nội đã phục hồi và tổ chức nhiều lễ hội tín ngưỡng dân gian mà mục đích là để bảo tồn và phát triển các giá trị di sản văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo của thủ đô, qua đó thúc đẩy du lịch phát triển. Bên cạnh đó, công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa gắn với phát triển du lịch còn phải chú trọng đến bảo vệ cảnh quan môi trường. Đây là những giá trị đặc trưng, đặc thù của Hà Nội, là lợi thế so sánh với các địa phương khác trong cả nước.

Báo chí với vai trò và chức năng của mình đang cùng các cấp, các ngành và toàn thể người dân hướng tới xây dựng thủ đô văn minh, giàu đẹp, quyết tâm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo của thủ đô theo đúng mục tiêu mà Đảng ta đã đề ra, đó là: Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; Gắn kết chặt chẽ hơn với phát triển kinh tế xã hội; Làm cho văn hóa thấm sâu và mọi lĩnh vực đời sống xã hội; Xây dựng và hoàn thiện giá trị, nhân cách con người Việt Nam; Bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập kinh tế quốc tế; Bồi dưỡng các giá trị văn hóa trong thanh niên, sinh viên, học sinh, đặc biệt là lý tưởng sống, lối sống, năng lực trí tuệ, đạo đức và bản lĩnh văn hóa Việt Nam; Đầu tư cho việc bảo tồn, tôn tạo các di tích lịch sử cách mạng, kháng chiến, di sản văn hóa vật thể, phi vật thể; Kết hợp hài hòa giữa bảo tồn, phát huy với kế thừa và phát triển, giữ gìn di tích với phát triển kinh tế du lịch. tinh thần tự nguyện, tính tự quản của nhân dân trong xây dựng văn hóa; Đa dạng hóa các hoạt động của phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”./.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

            1. Bùi Thanh Thủy, Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của di tích lịch sự phục vụ phát triển du lịch thủ đô.

            2. Lê Thanh Bình, Báo chí góp phần thúc đẩy văn hóa phát triển.

            3. Tài liệu Thống kê di tích lịch sử Việt Nam theo địa phương, website: vi.wikipedia.org

          4. Báo chí và văn hóa, Kỷ yếu Hội thảo Văn hóa truyền thông trong thời kỳ hội nhập, Hà Nội, ngày 22/2/2012

            Đào Xuân Hưng - Nguyễn Phúc Nguyên

Báo chí với việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa tín ngưỡng, tôn giáo của Hà NộiNhững Chùa Một cột, tháp rùa Hồ gươm, Văn miếu Quốc Tử Giám… từ lâu đã trở thành điểm đến yêu thích của không chỉ của những người dân thủ đô, mà còn là điểm du lịch hấp dẫn đối với du khách trong nước và quốc tế. Những di tích lịch sử này không chỉ có ý nghĩa
Share on Facebook   Share on Twitter Share on Google Share on Buzz        Quay lại   Gửi đi   In trang này   Về đầu trang
Chính sách, pháp luật của Nhà nước Mexico đối với tôn giáo
Niên Trường Hầu Nguyễn Hữu Niên: Vị cai đội Hoàng Sa người tỉnh Thừa Thiên Huế
Hội đồng nhân quyền LHQ thông qua Báo cáo quốc gia UPR của Việt Nam chính là bác bỏ những luận điệu sai trái
Chủ quyền Hoàng Sa, Trường Sa theo ghi chép của các giáo sĩ phương Tây
Vài nét về vai trò của văn hóa Phật giáo trong nền văn hóa Việt Nam
Tác dụng xã hội của Phật giáo Khmer nhìn từ góc độ tôn giáo học
Chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan tác động mạnh đến giới trẻ Anh
Nguồn gốc Lễ Mother’s Day và Father’s Day (Ngày của Mẹ, Ngày của Cha)
Tòa thánh Cao đài Ngọc Minh (Bạc Liêu) truyền thống xưa và nay
Tìm hiểu Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc ở Việt Nam
Video
Toàn văn bài phát biểu của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc tôn giáo có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Bài phát biểu của Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ Vũ Chiến Thắng tại cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Hình ảnh
Một số hình ảnh của Đoàn Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước tại tỉnh Hà Nam, và tỉnh Quảng Ninh
Ngôi chùa hơn 150 tuổi mang nét kiến trúc Á - Âu ở Tiền Giang
Hình ảnh Cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc các tôn giáo có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Audio
Ông Bùi Thanh Hà, Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ trao đổi về vấn đề dâng sao giải hạn đang diễn ra tại một số chùa
Phỏng vấn Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Cần Thơ về công tác tuyên truyền, phổ biến Luật tín ngưỡng, tôn giáo và Nghị định 162/2017/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật tín ngưỡng, tôn giáo tại địa phương


BAN TÔN GIÁO CHÍNH PHỦ

Đường Dương Đình Nghệ, P. Yên Hòa,Q. Cầu Giấy - Hà Nội
Điện thoại: 0243 8 248 673 . Fax: 08041313
Email: bantongiaocp@chinhphu.vn



Người chịu trách nhiệm chính: TS.Bùi Thanh Hà 
Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ

Đơn vị quản lý: Trung tâm Thông tin,
Ban Tôn giáo Chính phủ

Email:ttttbantongiao@chinhphu.vn