Tìm kiếm  Tìm kiếm nâng cao
Ngày 21/09/2019 01:41 AM
Ấn phẩm sách
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 8/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 7/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 6/2019
Giới thiệu Tạp chí Công tác tôn giáo Số 5/2019
Thăm dò ý kiến
Bạn theo đạo nào ?















Chọn    Xem KQ
Đôi nét về Islam giáo ở Cộng hòa Pháp (Phần II)

Để giải quyết một cách có hiệu quả vấn đề Islam giáo ở Pháp, Nicolas Sarkozy, Bộ trưởng Bộ nội vụ, người sau này trở thành Tổng thống Cộng hòa Pháp, đã có ý tưởng lập ra một tổ chức giống như “Bộ chính trị Islam giáo”.

 

Cho tới những năm 90 thế kỷ XX ở Pháp vẫn chưa có một tổ chức trung ương của cộng đồng Islam giáo để chính quyền nước này có thể tiến hành các cuộc đàm phán về vấn đề Islam giáo trước khi đưa ra những quyết định đôi khi không hoàn toàn được lòng dân, nhất là đối với các tín đồ Islam giáo. Vì vậy, năm 2003, Hội đồng Pháp về các vấn đề Islam giáo (CFCM) đã ra đời và người lãnh đạo đầu tiên của tổ chức này là Dalil Boubakeur.

Nói rằng, Dalil Boubakeur là một người Islam giáo ôn hòa, không có nghĩa là ông luôn ủng hộ mọi quyết định liên quan đến vấn đề Islam giáo của chính quyền Pháp. Thí dụ, ông đã phản đối chuyến viếng thăm nước Pháp của nhà văn Salman Rushdie, tác giả cuốn “Những vần thơ của quỷ Satăng”. Cuối cùng, chuyến viếng thăm này đã không được thực hiện. Là một người ôn hòa, nhưng Dalil Boubakeur đã phản đối ý tưởng thay đổi lại những giáo điều của Islam giáo cho phù hợp với thời đại hiện nay.

Tuy vậy, quan điểm của Dalil Boubakeur về việc giải quyết những vấn đề then chốt liên quan đến Islam giáo gây nhiều tranh cãi trong thời gian gần đây ở Pháp đã mang lại kết quả như mong muốn. Chẳng hạn như, năm 2003, khi nổ ra cuộc tranh cãi về việc cấm các nữ sinh Islam giáo đội khăn trùm đầu (hijab) trong trường học, cũng như việc cấm các biểu tượng tôn giáo khác, bao gồm cả biểu tượng của Kitô giáo và Do Thái giáo, Dalil Boubakeur đã ủng hộ dự luật mới này. Ông nói: “Chúng tôi cho rằng, người Islam giáo cần phải tiến tới trang phục Islam giáo hiện đại vì những nguyên tắc của nền cộng hòa”. Đạo luật mới đã được thông qua và đi vào thực tiễn năm 2004 với sự ủng hộ của đại đa số người Islam giáo. Đạo luật này không chỉ liên quan đến các nữ sinh Islam giáo mà còn liên quan đến cả các nam sinh đạo Sikh với chiếc khăn xếp mini trên đầu. Ngày 13 tháng 7 năm 2010, một đạo luật khác cũng đã được Hạ viện Pháp thông qua, theo đó, cấm hoàn toàn việc đội khăn trùm đầu che mặt (paranja và niqab) của phụ nữ Islam giáo tại những nơi công cộng([1]). Lúc đó Dalil Boubakeur đã nói rằng, đội khăn trùm đầu che mặt không phải là quy định của Islam giáo.

Mùa hè năm 2005, khắp nước Pháp nổ ra một làn sóng bất ổn ở các thị trấn công nhân ngoại ô các thành phố lớn. Khi đó, lúc đầu báo chí cánh hữu và các nhà chính trị có ý định đi tìm “dấu vết Islam giáo”. Quả thực, các thị trấn này là nơi cư trú của đa số thanh niên - con em của những người nhập cư. Nhưng nhờ có sự kiên trì thuyết phục của Dalil Boubakeur, người Pháp mới nhận ra rằng, nguyên nhân hàng đầu của sự lộn xộn ở các thị trấn này không phải là vấn đề tôn giáo – chủng tộc, mà chính là vấn đề kinh tế - xã hội.

Năm 2012 là năm đặc biệt có nhiều chấn động xảy ra ở nước Pháp, đòi hỏi những người đứng đầu Islam giáo ở đó phải có phản ứng chính xác. Vào tháng 3 năm 2012 xảy ra một loạt vụ giết người do Mohammed Mera với biệt danh “thiện xạ thành Toulouse” thực hiện. Tên này đã bắn chết 3 người lính Pháp trước đây từng phục vụ ở Afghanistan, sau đó bắn chết 3 em nhỏ là học sinh của một trường Do Thái và một giáo viên của các em là giáo sĩ Do Thái giáo (Rabbi).

 Dalil Boubakeur đã cùng thủ lĩnh của các tổ chức Islam giáo khác ở Pháp bày tỏ sự phẫn nộ trước những tội ác này, nhưng kiên quyết cho rằng, tội ác của Mohammed Mera hoàn toàn không phản ánh tâm trạng của người Islam giáo. Có vẻ như lúc đó tại nước Pháp phải bùng lên tinh thần chống Islam giáo. Nhưng điều này đã không xảy ra.

Nhưng có một điều khác làm cho người Pháp bị sốc: đó là, làm thế nào để có thể tích lũy được chừng ấy lòng hận thù ở một thanh niên sinh ra, lớn lên và được giáo dục trong hệ thống trường học với một truyền thống nhân văn lâu đời? Trọng tâm sự chú ý của chính những tín đồ Islam giáo là vai trò của các giáo sĩ (imam). Vấn đề là ở chỗ, các giáo sĩ Islam giáo ở Pháp được đào tạo rất ít. Phần lớn những người này đến Pháp từ các nước Islam giáo. 1/3 trong số đó hoàn toàn không nói được tiếng Pháp, còn 1/3 nói tiếng Pháp rất kém. Đối với các tín đồ Islam giáo Pháp, tiếng Pháp có thể là tiếng mẹ đẻ duy nhất, hoặc có thể là thứ ngôn ngữ gần gũi nhất so với tiếng Arập. Trong khi đó, các giáo sĩ Islam giáo lại giảng đạo hoàn toàn bằng tiếng Arập. Do vậy, có thể nói ảnh hưởng của giáo sĩ đến thanh niên Islam giáo Pháp là rất ít.

Một trong những vấn đề then chốt ảnh hưởng tới họ liên quan đến sự cung cấp tài chính cho các tổ chức Islam giáo và các thánh đường Islam giáo ở Pháp. Các tổ chức Islam giáo Pháp hoàn toàn không nhận được sự trợ giúp từ Chính phủ Pháp. Họ nhận tài trợ từ các “nước mẹ đẻ” của mình. Các tổ chức Islam giáo của người Algeria do chính phủ Algeria tài trợ. Các tổ chức Islam giáo của người Marốc do Quốc vương Marốc tài trợ. Còn một số tổ chức Islam giáo khác được các nước Vùng Vịnh tài trợ và có liên hệ với phong trào “Những anh em Islam giáo”.

Do vậy, vấn đề Islam giáo ở Pháp sẽ được giải quyết như thế nào? Đây vẫn còn là một câu hỏi chưa có lời giải. Chỉ biết rằng, người lãnh đạo Hội đồng Pháp về các vấn đề Islam giáo (CFCM), Dalil Boubakeur là một người theo đường lối ôn hòa và chống lại việc hiện đại hóa tôn giáo này. Để hiểu rõ vấn đề này cần quay trở lại lịch sử quan hệ của Dalil Boubakeur với chính quyền Pháp.

Như đã nói ở trên, Nicolas Sarkozy là người đầu tiên đã đưa ra ý tưởng và thúc đẩy việc thành lập Hội đồng Pháp về các vấn đề Islam giáo. Ông hy vọng với việc làm này sẽ giành điểm như một chính trị gia đã giải quyết được vấn đề Islam giáo ở Pháp. Nhưng ngay sau đó mọi việc đã không theo ý muốn của ông. Hoạt động của CFCM đã không lôi kéo thêm được các cử tri mới của Islam giáo về phía đảng cầm quyền Liên minh vì Phong trào nhân dân (UMP), còn những cử tri truyền thống phái hữu lại ngả về phía Mặt trận Dân tộc, một đảng cực hữu của Le Pen. Do vậy, Chính phủ Pháp lúc đó đã ngừng ủng hộ Dalil Boubakeur. Trong cuộc bầu cử năm 2008 để chọn người đứng đầu mới của CFCM, Mohammed Moussaoui, thủ lĩnh của tổ chức Islam giáo người Marốc đã giành thắng lợi. Sau vụ việc này, uy tín của Dalil Boubakeur bị suy giảm và ảnh hưởng của cộng đồng Islam giáo người Algeria ở Pháp cũng bị suy giảm theo. Đây cũng là một trong những nguyên nhân góp phần chấm dứt nhiệm kỳ tổng thống của Nicolas Sarkozy.

“Con bài Islam giáo” trở thành một thứ vũ khí của phái cực hữu ở Pháp. Mặt trận Dân tộc của Le Pen đã coi những người Islam giáo là “đội quân thứ năm” đe dọa bản sắc văn hóa Pháp. Đảng này nhận được sự ủng hộ của 1/4 cử tri Pháp. Trong khi đó, Dalil Boubakeur, người đứng đầu Đại Thánh đường Paris luôn kiên trì đường lối ôn hòa của mình. Ông chống lại việc đưa chính trị vào trong các thánh đường và tuân thủ nguyên tắc coi tôn giáo là công việc riêng tư, kiên quyết chống lại việc lôi kéo các tín đồ Islam giáo tham gia vào các cuộc tranh luận chính trị.

Khi các cuộc “cách mạng” ở các nước Arập, hay như người ta vẫn gọi là “mùa xuân Arập” nổ ra, thì ở nước Pháp một cuộc cách mạng nhỏ cũng đã diễn ra. Lần đầu tiên sau 1/4 thế kỷ chính quyền nước này trở lại với lực lượng cánh tả. Đứng trước tình cảnh mới này Islam giáo ôn hòa của Dalil Boubakeur đã lộ rõ hạn chế của mình. Trên thực tế, làm sao có thể đứng bên ngoài chính trị khi mà vấn đề Islam giáo đã trở thành một trong những vấn đề trọng tâm của các cuộc tranh luận trước bầu cử ở nước này?

Cảm thấy bị mất phiếu bầu trước chiến dịch tranh cử có hiệu quả của Mặt trận Dân tộc, Nicolas Sarkozy đã quyết định nghiêng mạnh sang cánh hữu. Các lực lượng cánh tả mà trước hết là Mặt trận Cánh tả do những người cộng sản đứng đầu đã đứng ra bảo vệ quyền bình đẳng công dân của các tín đồ Islam giáo. Và kết quả của chiến dịch tranh cử tổng thống diễn ra hoàn toàn theo đúng quy luật: 93% cử tri Islam giáo Pháp đã bỏ phiếu cho Francois Hollande, ứng cử viên đảng Xã hội.

Các thủ lĩnh Islam giáo ôn hòa, trước hết là Dalil Boubakeur, ngày càng bị phê phán là đã hợp tác với chính quyền, xa rời đường hướng tách tôn giáo khỏi chính trị. Trong khi đó, đối với đa số người Islam giáo Pháp, điều quan trọng hơn cả không phải là vấn đề tôn giáo mà là các vấn đề kinh tế - xã hội. Số thanh niên Islam giáo thất nghiệp gấp hai lần mức trung bình của cả nước. Số người tốt nghiệp ra trường xuất thân từ các gia đình Islam giáo có cơ hội được tham gia phỏng vấn tìm việc làm ít hơn gấp 2,5 lần so với thanh niên gốc Âu. Theo một số liệu điều tra, có tới hơn 50% người Islam giáo Pháp cho rằng vấn đề thất nghiệp chiếm vị trí hàng đầu trong số những vấn đề mà họ lo lắng nhất([2]).

 Bộ phim “Sự ngây thơ của người Islam giáo” do một đạo diễn người Mỹ gốc Arập tự làm đã gây chấn động thế giới Islam giáo, nhưng đối với người Islam giáo Pháp, nó chỉ như một sự kiện thoảng qua. Thậm chí sự kiện đó xảy ra đồng thời với việc tạp chí Charlie Hebdo, một tạp chí châm biếm được phổ biến rộng rãi ở Pháp cho đăng những bức tranh biếm họa vẽ hình Tiên tri Muhammed. Dalil Boubakeur đã gọi sự đăng tải những bức tranh như vậy là một sự khiêu khích, còn chính quyền Pháp đã phải thực thi những biện pháp an ninh đặc biệt ở trong và ngoài nước. Một năm trước đây, khi tạp chí này cho đăng những bức tranh tương tự, tòa soạn đã bị đốt cháy. Nhưng lần này đã không có chuyện gì xảy ra. Hoặc do quyền lực chính trị ở nước này đã thay đổi, hoặc do các giáo sĩ Islam giáo đã thuyết phục được tín đồ của mình.

Tuy nhiên, sau những cuộc xung đột và tranh luận ở nước này một câu hỏi chung hơn đang được đặt ra: liệu có vị trí cho Islam giáo trong một nước cộng hòa thế tục như nước Pháp? Các câu trả lời rất khác nhau và tản mạn trong khắp xã hội Pháp, từ những người cực hữu bao gồm cả những người Kitô giáo - Chính thống giáo kiên quyết không thừa nhận Islam giáo Pháp đến những người bảo vệ tư tưởng đa văn hóa, mặc dù số người này ở Pháp không nhiều.

Vấn đề không phải ở chỗ Islam giáo ôn hòa hay Islam giáo cấp tiến mà là ở chỗ trong xã hội Pháp luôn tồn tại sự ngờ vực cả từ hai phía. Nhiều người Pháp theo truyền thống Kitô giáo luôn coi những người Islam giáo là những người xa lạ, thù địch, đe dọa chiếm mất hay làm thay đổi một cách cơ bản môi trường xã hội và văn hóa Pháp. Về phần mình, nhiều người Islam giáo luôn nghi ngờ rằng họ không có đầy đủ quyền công dân, mặc dù đa số họ đều sinh ra và lớn lên ở nước Pháp, thấm nhuần văn hóa và truyền thống Pháp.

Điều này không có nghĩa là trong số những người Islam giáo Pháp không có ai tìm được câu trả lời cho câu hỏi: “chúng ta là ai”. Hiện nay không ít người cho rằng, nếu không đoạn tuyệt với nguồn gốc Arập thì Islam giáo ở Pháp không tránh khỏi sự diệt vong và trở thành một hiện tượng xa lạ. Họ thận trọng tìm hiểu ý tưởng của nhà tư tưởng tôn giáo Thụy Sĩ Tariq Ramadan. Ông đưa ra ý tưởng về sự hội nhập của những người Islam giáo Châu Âu để tạo ra cái gọi là Islam giáo Châu Âu (Euro-Islam) khác biệt với Islam giáo Arập. Ý tưởng này của ông nhận được sự ủng hộ của nhiều thanh niên Islam giáo. Tuy nhiên, các thủ lĩnh của thế hệ lớn tuổi như Dalil Boubakeur lại không ủng hộ ý tưởng này. Vấn đề hội nhập của người Islam giáo Pháp nói riêng, người Islam giáo Châu Âu nói chung hiện vẫn đang trên con đường đi tìm lời giải.

(Hết)

TS. Nguyễn Văn Dũng



[1] Xem thêm: Nguyễn Văn Dũng. Vấn đề trang phục của phụ nữ Islam giáo ở nước Pháp và một số nước Châu Âu. Trong cuốn: Tôn giáo với đời sống chính trị - xã hội ở một số nước trên thế giới, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2012, tr.263 – 279.

[2] Xem: http://religion.ng.ru/politic/2013-01-16/5_islam.html

Đôi nét về Islam giáo ở Cộng hòa Pháp (Phần II)Cho tới những năm 90 thế kỷ XX ở Pháp vẫn chưa có một tổ chức trung ương của cộng đồng Islam giáo để chính quyền nước này có thể tiến hành các cuộc đàm phán về vấn đề Islam giáo trước khi đưa ra những quyết định đôi khi không hoàn toàn được lòng dân, nhất
Share on Facebook   Share on Twitter Share on Google Share on Buzz        Quay lại   Gửi đi   In trang này   Về đầu trang
Quá trình Islam giáo hóa đời sống chính trị Thổ Nhĩ Kỳ trong thập niên đầu thế kỷ XXI (Phần I)
Đôi nét về Islam giáo ở Cộng hòa Pháp (Phần I)
Phát huy nét đẹp của tín ngưỡng thờ Thần đồng cổ đối với “Quan” hiện nay
Sự khám phá đạo Phật của người Tây phương
Alexandre Yersin – Một trong những Người Tin Lành Đầu Tiên Đến Việt Nam (Phần II)
Một số đặc điểm văn hóa của đạo Cao đài
Alexandre Yersin – Một trong những Người Tin Lành Đầu Tiên Đến Việt Nam (Phần I)
Giáo lý đạo Cao đài và sự tương đồng với giá trị văn hóa truyền thống dân tộc
Tôn giáo và mối quan hệ với văn hóa
Sự chuyển giao triều đại tại Giáo triều Vatican (Phần II)
Video
Toàn văn bài phát biểu của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc tôn giáo có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Bài phát biểu của Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ Vũ Chiến Thắng tại cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Hình ảnh
Một số hình ảnh của Đoàn Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước tại tỉnh Hà Nam, và tỉnh Quảng Ninh
Ngôi chùa hơn 150 tuổi mang nét kiến trúc Á - Âu ở Tiền Giang
Hình ảnh Cuộc gặp mặt của Thủ tướng Chính phủ với chức sắc, chức việc các tôn giáo có đóng góp tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Audio
Ông Bùi Thanh Hà, Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ trao đổi về vấn đề dâng sao giải hạn đang diễn ra tại một số chùa
Phỏng vấn Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Cần Thơ về công tác tuyên truyền, phổ biến Luật tín ngưỡng, tôn giáo và Nghị định 162/2017/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật tín ngưỡng, tôn giáo tại địa phương


BAN TÔN GIÁO CHÍNH PHỦ

Đường Dương Đình Nghệ, P. Yên Hòa,Q. Cầu Giấy - Hà Nội
Điện thoại: 0243 8 248 673 . Fax: 08041313
Email: bantongiaocp@chinhphu.vn



Người chịu trách nhiệm chính: TS.Bùi Thanh Hà 
Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ

Đơn vị quản lý: Trung tâm Thông tin,
Ban Tôn giáo Chính phủ

Email:ttttbantongiao@chinhphu.vn