Ấn phẩm sách
Hạnh phúc tùy cách nhìn
Lời Phật dạy đối nhân xử thế
Từ điển tôn giáo
Giới thiệu sách “ Văn bản Pháp luật Việt Nam về tín ngưỡng, tôn giáo”
Thăm dò ý kiến
Bạn theo đạo nào ?













Chọn    Xem KQ
Mấy suy nghĩ về sự tiếp tục đổi mới chính sách tôn giáo nhân dịp dự thảo Văn kiện Đại hội XI được công bố

         Đã có sự đổi mới rõ rệt:

Đổi mới về đường lối, chính sách tôn giáo ở nước ta là một bộ phận không thể tách rời của sự nghiệp đổi mới đất nước từ hai thập kỷ qua.
 
Cần nhắc lại rằng, kể từ khi có Nghị quyết 24/NQ của Bộ Chính trị (tháng 10/1990), đường lối, chính sách tôn giáo ở nước ta đã có sự đổi mới mang tính bước ngoặt, mở ra một thời kì mới trong việc thực hiện đường lối, chính sách tôn giáo. Với hai luận điểm có tính đột phá về lý luận (lần đầu tiên thừa nhận “tôn giáo là nhu cầu của một bộ phận nhân dân và tôn giáo còn tồn tại lâu dài cùng với CNXH” và “trong tôn giáo có nhiều giá trị văn hóa, đạo đức phù hợp với CNXH”) và một quan điểm có tính nguyên tắc trong ứng xử với thực tại tôn giáo (“thực chất công tác tôn giáo là vận động quần chúng và công tác tôn giáo là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị”), trong 20 năm qua, chúng ta đã thu được những thắng lợi to lớn trong việc thực hiện đường lối đổi mới về tôn giáo, tín ngưỡng.
 
Nhìn một cách đại thể, bức tranh của đời sống tôn giáo ở Việt Nam đương đại, mối quan hệ Đạo - Đời, quan hệ Nhà nước với các Giáo hội đã có nhiều điểm sáng đáng khích lệ, các tôn giáo, tín ngưỡng đều khởi sắc, và điều quan trọng hơn, đường hướng tôn giáo đồng hành với dân tộc vẫn giữ vững thế chủ đạo…
 
Vấn đề đặt ra ngày hôm nay là, sau 20 năm thực hiện đường lối đổi mới về chính sách tôn giáo, về mặt công khai, được in dấu trong Cương lĩnh 91 (Văn kiện Đại hội VII của Đảng, 1991) cũng như trong các văn kiện bốn kỳ Đại hội Đảng đã qua. Có một điểm cần lưu ý rằng, từ Đại hội VII (1991) đến Đại hội X (2006), về cơ bản các luận điểm đổi mới về đường lối chính sách tôn giáo của Nghị quyết 24 nói trên gần như luôn được lặp lại. Bên cạnh những mặt thành công, rõ ràng đã đến lúc chúng ta phải có những bước tiến mới, kể cả trong tư duy lý luận cũng như thực tiễn.
 
Mấy suy nghĩ về sự tiếp tục đổi mới chính sách tôn giáo, hướng tới Đại hội Đảng lần thứ XI.
 
Nghiên cứu Dự thảo Văn kiện Đại hội XI sắp tới của Đảng, trong lĩnh vực đường lối chính sách tôn giáo, chúng tôi có một số suy nghĩ kiến nghị dưới đây:
 
Thứ nhất, chúng ta đã thừa nhận tôn giáo còn là một thực tại xã hội, thậm chí nó có thể đồng hành với dân tộc và với CNXH. Tư duy lý luận của chúng ta phải tiến thêm một bước quan trọng khác, một luận đề có tính “đột phá” khác là, để tôn giáo -“thực thể xã hội” ấy có thể thích ứng với CNXH phải tạo cho nó khả năng và quyền hạn pháp lý để có thể tham gia tích cực hơn vào một số lĩnh vực xã hội thích hợp, đóng góp vào việc xây dựng, phát triển đất nước vừa thoả mãn nhu cầu của bản thân các tôn giáo.
 
Tiền đề lý luận khách quan là: trong bối cảnh toàn cầu hoá, hiện đại hoá, mọi tôn giáo đều có khuynh hướng trở thành “tôn giáo xã hội”, thích ứng xã hội ngày càng cao. Ở nước ta hiện nay với con số trên 20 triệu người có tôn giáo, có mặt ở khắp các khu vực của đất nước, tồn tại trong tất cả các dân tộc, tộc người, lại đang trong quá trình hiện đại hóa tôn giáo, chưa bao giờ như hiện nay, thực lực xã hội của các tôn giáo đã tăng lên đáng kể.
 
Khi thừa nhận xu hướng “tôn giáo xã hội” về mặt lý thuyết chúng ta đứng trước hai khả năng. Một mặt, các “tôn giáo xã hội” sẽ có điều kiện bộc lộ tích cực năng động hơn những khả năng của các cộng đồng tôn giáo với xã hội hiện nay. Mặt khác, Nhà nước lại đứng trước cục diện mới, trong đó khi các tôn giáo đã “hồi sinh” và phát triển thì tự nó tất yếu cũng sẽ trở thành “những đoàn thể áp lực” với Nhà nước. Điều này các nhà nghiên cứu xã hội học tôn giáo gần đây đã nói đến xu hướng “giải tục hóa” với ý nghĩa như vậy.
 
Thứ hai, giải quyết tốt hơn mối quan hệ giữa Nhà nước và các giáo hội.
 
Hiện nay, vấn đề then chốt để tiếp tục đổi mới về tôn giáo là phải đặt mối quan hệ này trong vấn đề nhà nước pháp quyền, bình thường hoá và pháp trị. Càng làm tốt điều này, đời sống tôn giáo càng ổn định vững chắc và xây đắp hơn đại đoàn kết dân tộc, tôn giáo... Hiện nay nhiều tôn giáo đã thể hiện sự đòi hỏi vị thế “một tôn giáo dân sự”, vì thế trong điều kiện xây dựng mô hình nhà nước pháp quyền, cũng cần có cái nhìn mới mẻ thông thoáng hơn nữa trong quan hệ giữa nhà nước và các tổ chức giáo hội.
 
Văn kiện Đại hội X có nói đến “các tôn giáo hợp pháp” và việc được pháp luật bảo hộ khi các tổ chức tôn giáo ấy “hoạt động theo pháp luật”.
 
Đây là vấn đề rất quan trọng không chỉ ở góc độ xây dựng nhà nước pháp quyền, mà còn đáp ứng đòi hỏi bức xúc: chỉ có làm tốt công tác hoàn thiện luật pháp tôn giáo mới có thể có điều kiện, phương tiện hữu hiệu làm tốt công tác quản lý nhà nước về tôn giáo.
 
Việt Nam hiện nay, trước khi nói đến một bộ luật về tôn giáo (Các văn bản của Bộ Chính trị khoá IX đã từng nói điều này) thì cấp thiết phải xây dựng, hoàn thiện hơn luật pháp nhân tôn giáo, các chế tài khác liên quan đến đời sống tôn giáo dù chúng ta đã có Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo... Có như vậy chúng ta mới có thể hoàn thiện mô hình nhà nước thế tục đã lựa chọn từ những năm đầu hoà bình lập lại sau Hiệp định Giơ-ne-vơ (1954)... Kinh nghiệm cho thấy, khi lựa chọn mô hình một nhà nước thế tục, điều cấp thiết có tính hệ luận là nhà nước phải có luật tư cách pháp nhân, nghĩa là luật công nhận các tổ chức tôn giáo và những định chế về quyền hạn và nghĩa vụ của chúng về phương diện pháp lý. Chỉ thị số 01/CT đầu năm 2005 nói trên, tuy là sự kiện pháp lý quan trọng về tôn giáo, nhưng chủ yếu nó mới giải quyết câu chuyện của đạo Tin lành ở nước ta, vì thế cần phải có bước tiến mới về yêu cầu pháp lý tôn giáo cấp thiết này.
 
Thứ ba,việc ổn định đời sống tôn giáo và tạo thêm điều kiện cho các tôn giáo cống hiến khả năng xây dựng, phát triển đất nước là không ngoài quy luật mà tư tưởng Hồ Chí Minh đã chỉ ra: luôn luôn duy trì và phát triển xu hướng tôn giáo đồng hành với dân tộc và CNXH, đoàn kết dân tộc tôn giáo trước hết bằng mục tiêu chung, điểm tương đồng giữa lý tưởng tốt đẹp vốn có của các tôn giáo với CNXH, khai thác những giá trị tích cực của các tôn giáo trước hết là các giá trị văn hoá và đạo đức, đồng thời luôn cảnh giác với những âm mưu lợi dụng các tôn giáo vào mục đích chính trị phản dân tộc và CNXH...
 
Hiện nay ở nước ta còn thiếu những công trình nghiên cứu về “tôn giáo đồng hành với dân tộc trong môi trường Xã hội Chủ nghĩa là như thế nào?”. Như đã nói ở trên, về đại thể, dưới ánh sáng đổi mới của Đảng ta trong nhận thức và hành động, chúng ta đã có những bước đột phá quan trọng. Tuy vậy, cũng chưa thể coi như “không còn vấn đề gì” trong lĩnh vực vốn rất phức tạp và nhạy cảm này.
 
Thứ tư, trong sự đổi mới (tiếp tục) về chính sách tôn giáo, phải chăng chúng ta phải thực sự tính đến việc mở rộng hơn ba khu vực cơ bản mà các tôn giáo có nhiều tiềm năng để tham gia:
 
- Các tổ chức tôn giáo có thể tham gia vào các hoạt động giáo dục đào tạo với tư cách một chủ thể đầu tư, dĩ nhiên là trong khuôn khổ luật giáo dục của Nhà nước. Có thể với thực tiễn nước ta, sự “mở cửa” bước đầu này ở một phần của giáo dục phổ thông (từ phổ thông cơ sở trở xuống).
- Các tổ chức tôn giáo có thể được tham gia trong các hoạt động y tế, đặc biệt là những “khu vực đặc biệt” (các bệnh viện chuyên biệt cho các bệnh nan y, nhà thương làm phúc, các cơ sở y tế khám chữa bệnh khác…) với tư cách là một chủ thể đầu tư.
- Về hoạt động từ thiện, đây vốn là một mặt mạnh của các tổ chức tôn giáo, có thể mở rộng các hoạt động có ý nghĩa xã hội và kinh tế hơn.
 
Sự mở rộng như vậy không chỉ đáp ứng nhu cầu các tổ chức tôn giáo mà còn hòa nhịp, thích ứng hơn đối với thông lệ quốc tế.
 
Thứ năm, cùng với việc mở cửa hội nhập quốc tế, cùng với việc hệ thống tôn giáo ở Việt Nam hiện nay ngày một mở rộng hơn, quan hệ quốc tế về tôn giáo cũng theo đó đặt ra nhiều vấn đề mới, trong đó có vấn đề sinh hoạt tôn giáo của người nước ngoài ở Việt Nam. Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo đã giải quyết bước đầu vấn đề này. Tuy vậy chúng ta cần có cái nhìn rộng rãi, sâu sắc hơn về một “sự kiện tôn giáo” mới mẻ này để có những chính sách sát hợp hơn.
 
Điều quan trọng là Nhà nước ta đã biết khai thác những giá trị truyền thống tốt đẹp về dân tộc và tôn giáo, luôn giữ vững nền tảng tư tưởng của chủ nghĩa Mác – Lênin, những căn bản và kinh nghiệm của tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo để hoạch định và thực thi chính sách này. Chính vì thế, vượt qua mọi khó khăn, thách thức, có những thời điểm gay go, quyết liệt để đảm bảo thắng lợi của cách mạng. Cái lõi luận lý của chính sách tôn giáo của Nhà nước ta là khai thác tối đa những giá trị tích cực, mặt đồng thuận của hệ ý thức xã hội với những tư tưởng yêu nước, nhân văn của các tôn giáo và hạn chế tối đa sự lợi dụng tôn giáo vào các âm mưu chính trị của các thế lực thù địch.

Ngày nay, chính sách này đã và đang tiến vào một lộ trình mới: một chính sách tôn giáo thích hợp với một nhà nước pháp quyền XHCN, xã hội dân sự mà chúng ta có nhiều cơ sở để tin tưởng ở những thành tựu tiếp theo.

GS, TS Đỗ Quang Hưng

Nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu Tôn giáo

Mấy suy nghĩ về sự tiếp tục đổi mới chính sách tôn giáo nhân dịp dự thảo Văn kiện Đại hội XI được công bốĐã có sự đổi mới rõ rệt: Đổi mới về đường lối, chính sách tôn giáo ở nước ta là một bộ phận không thể tách rời của sự nghiệp đổi mới đất nước từ hai thập kỷ qua.   Cần nhắc lại rằng, kể từ khi có Nghị quyết 24/NQ của Bộ Chính trị (tháng 10/1990),
Share on Facebook   Share on Twitter Share on Google Share on Buzz        Quay lại   Gửi đi   In trang này   Về đầu trang
PHÁT HUY NHỮNG TRUYỀN THỐNG VĂN HÓA TỐT ĐẸP TRONG TÍN NGƯỠNG, TÔN GIÁO Ở VIỆT NAM
NGUỒN GỐC VÀ Ý NGHĨA ĐẠI LỄ HỘI YẾN DIÊU TRÌ CUNG CAO ĐÀI TÂY NINH
NGHI THỨC THỜ CÚNG TẠI GIA CỦA NGƯỜI TÍN ĐỒ CAO ĐÀI
ĐẠO CÔNG GIÁO VỚI THĂNG LONG - HÀ NỘI
Từ sự đổi mới nhận thức đến sự đổi mới về Chính sách Tôn giáo
Tôn trọng tự do tín ngưỡng, tôn giáo – chính sách nhất quán của Đảng và Nhà nước ta
Tư tưởng Hồ Chí Minh về Công tác Tôn giáo
Tìm kiếm
Tìm kiếm  Tìm kiếm nâng cao
Tin tức Video
Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc Vesak 2014: Hòa bình - Tử bi - An lạc
Tôn giáo Bahai'I 60 năm hình thành và phát triển ở Việt Nam
Kết quả thực hiện chỉ thị 01 về Đạo Tin lành
Hình ảnh
Ban Tôn giáo Chính phủ thanh tra chuyên ngành tại Bà Rịa Vũng Tàu
Người Việt trên thế giới tổ chức Đại lễ Vu Lan Phât lịch 2558, dương lịch 2014
Ngôi miếu nổi giữa lòng sông ở Sài Gòn
Âm thanh
Phỏng vấn TS. Thượng tọa Thích Nhật Từ, Ủy viên Hội đồng Trị sự GHPGVN, Phó Ban Giáo dục Tăng Ni TƯ, Ban Hoằng pháp TƯ và Ban Phật giáo Quốc tế GHPGVN những thông tin chính về Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc 2014 tại Việt Nam
Nam Định thực hiện tốt chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về vấn đề tôn giáo và công tác tôn giáo
Phật giáo Việt Nam trong xu hướng vận động của Phật giáo thế giới



Người chịu trách nhiệm chính:
Ông Dương Ngọc Tấn
Phó trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ

Email: ttttbantongiao@chinhphu.vn
 

BAN TÔN GIÁO CHÍNH PHỦ

Phường Yên Hòa - Quận Cầu Giấy - Hà Nội
Điện thoại: 043 8 248 763 . Fax: 08041313
Email: bantongiaocp@chinhphu.vn

 

LIÊN KẾT WEBSITE KHÁC